Κυριακή 26 Ιουλίου 2026

Ένας αποσυμβολισμός ενός εμβλήματος από αλχημικό έργο Splendor Solis 1532-1535.

 


Ένας αποσυμβολισμός ενός εμβλήματος από αλχημικό έργο Splendor Solis 1532-1535.

Ο Νέος Βασιλιάς συμβολίζει την αρχή της ολοκλήρωσης του μεταμορφωμένου ανθρώπου, τον ηλιακό άνθρωπο για αυτό και φορά ένα χρυσό ένδυμα.

Το Σκήπτρο που κρατά συμβολίζει την κυριαρχία του πάνω στη φύση διότι κυβερνά τα πάθη του τις επιθυμίες του την κίνηση του νου του αλλά και τη ζωτική του δύναμη.

Η Χρυσή Σφαίρα συμβολίζει τη δυνατότητα της ολοκλήρωσης της φιλοσοφικής λίθου του μεγάλου έργου.
Για αυτό και αυτή βρίσκεται στο χέρι του, στην κατοχή του.

Το Λευκό Περιστέρι συμβολίζει το Άγιο Πνεύμα, τη θεία έμπνευση και συνεπώς την κάθοδο της επουράνιας δύναμης.
Αυτή η δυνατότητα επιτυγχάνεται μόνο μέσω της συνεργασίας του ανθρώπου με τον Θεό.

Ο Ήλιος συμβολίζει το Πνεύμα ή τη Θεία Διάνοια, είναι ο Χριστός ο οποίος φωτίζει την εσωτερική μας πνευματικής φύσης συνείδηση. Για αυτό και οι ακτίνες του πέφτουν πάνω στον βασιλιά διότι η δύναμη του προέρχεται από το Πνεύμα.

Το Αστέρι συμβολίζει τη θεία καθοδήγηση ή την πρωταρχική σοφία.

Οι Ακτίνες Φωτός δεν είναι το απλό φυσικό φως του ηλίου αλλά συμβολίζουν τη μετάδοση της θείας ενέργειας του πνευματικού ήλιου.

Ο Ηλικιωμένος Βασιλιάς συμβολίζει τον παλαιό άνθρωπο, τον Αδάμ πριν τη μεταμόρφωση, είναι μαθητής πάνω στην οδό που αναζητά τη χάρη του Θεού.

Τα Βουνά ή οι Λόφοι συμβολίζουν την ανάβαση αυτής της πορείας, τις δοκιμασίες που πρέπει να υπερβούμε ή αλλιώς την πορεία της μύησης.

Στην Ροδοσταυρική παράδοση θα μπορούσαμε να αναφέρουμε τα εξής:

Ο Ήλιος είναι ο Χριστικός Λόγος, 

Το Περιστέρι η νέα ψυχή,

Η Χρυσή Σφαίρα ο νέος μικρόκοσμος,

Το Σκήπτρο συμβολίζει την κυριαρχία επί της κατώτερης φύσης,

Το Ξερό Δέντρο συμβολίζει τον παλαιό άνθρωπο που νεκρώνεται,

Ο Γέρος Βασιλιάς στο βάθος συμβολίζει την παλιά ανθρωπότητα ή τον αναζητητή που δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει την πορεία του.

Αυτό το έργο τέχνης προέρχεται από το αλχημιστικό χειρόγραφο Splendor Solis, που χρονολογείται γύρω στο 1532-1535.


Πέμπτη 9 Ιουλίου 2026

Ένας πίνακας εμπνευσμένος από τη φιλοσοφία του Jakob Böhme

 


Ένας πίνακας εμπνευσμένος από τη φιλοσοφία του Jakob Böhme

Η εικόνα αυτή περιγράφει και περιέχει ένα μυστικιστικό-αλχημικό Χριστιανικό θέμα, πιθανότατα εμπνευσμένο από τον Jakob Böhme (1575–1624), έναν Γερμανό Χριστιανό μυστικιστή. 
Αυτή συγκεντρώνει σύμβολα της Χριστιανικής μυστικής παράδοσης, της αλχημείας και της θεοσοφίας.

Ας προσπαθήσουμε να δώσουμε μια περιγραφή των συμβόλων:

1. Το τρίγωνο μέσα στο φως (επάνω): συμβολίζει την Αγία Τριάδα (Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα). Οι ακτίνες υποδηλώνουν τη θεία δόξα και παρουσία.

2. Το μάτι: είναι το λεγόμενο «Παντεπόπτης Οφθαλμός», δηλαδή η παντογνωσία και η πανταχού παρουσία του Θεού. Στη χριστιανική τέχνη είναι σύμβολο της θείας πρόνοιας.

3. Τα φτερά: παραπέμπουν στο Άγιο Πνεύμα ή στις αγγελικές δυνάμεις. Σε ορισμένες μυστικιστικές απεικονίσεις συμβολίζουν επίσης την πνευματική ανάταση.

4. Το σκήπτρο ή η ράβδος: συμβολίζει τη θεία εξουσία, τη σοφία ή τον Λόγο του Θεού που κυβερνά τη δημιουργία.

5. Οι ακτίνες που κατεβαίνουν από το μάτι: δείχνουν τη θεία χάρη ή τη θεία ενέργεια που εκπορεύεται προς τον κόσμο.

6. Η γη (η σφαίρα): αντιπροσωπεύει τον υλικό κόσμο και ολόκληρη τη δημιουργία.

7. Το κρανίο: είναι το παραδοσιακό σύμβολο της θνητότητας («memento mori» – θυμήσου ότι θα πεθάνεις). Στη χριστιανική τέχνη το κρανίο συνδέεται επίσης με τον Αδάμ και τη λύτρωση.

8. Ο σταυρός πάνω από το κρανίο: δηλώνει τη νίκη του Χριστού επί του θανάτου. Ο σταυρός υπερισχύει του κρανίου, δηλαδή της φθοράς και της αμαρτίας.

Η σύνθεση φαίνεται να εκφράζει ότι η θεία σοφία και η Αγία Τριάδα κυβερνούν τον κόσμο, η θεία ενέργεια κατέρχεται στη δημιουργία, ενώ ο σταυρός του Χριστού υπερνικά τον θάνατο και οδηγεί στην πνευματική αναγέννηση.

Η εικόνα αυτή δεν είναι αποκρυφιστική με τη στενή έννοια, αν και χρησιμοποιεί αλχημικά και θεοσοφικά σύμβολα, κάτι συνηθισμένο στα έργα που σχετίζονται με τον Jakob Böhme. Για τον Böhme, η αλχημεία λειτουργούσε κυρίως ως συμβολική γλώσσα για να περιγράψει τη μεταμόρφωση της ψυχής και όχι ως κυριολεκτική πρακτική μετατροπής μετάλλων.

Σχετικά με το μάτι.

Το μάτι μέσα στο τρίγωνο είναι από τα πιο παρεξηγημένα σύμβολα, επειδή χρησιμοποιήθηκε σε διαφορετικές παραδόσεις. Η σημασία του εξαρτάται από το πλαίσιο στο οποίο εμφανίζεται, για παράδειγμα:

Στη Χριστιανική τέχνη το τρίγωνο συμβολίζει την Αγία Τριάδα και το μάτι τη θεία παντογνωσία και πρόνοια. Θέλει να μας πει πως ο Θεός βλέπει και γνωρίζει τα πάντα, πως η δημιουργία βρίσκεται υπό τη θεία πρόνοια, και ότι το φως που ακτινοβολεί εκφράζει τη θεία δόξα.

Το σύμβολο αυτό έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα και υπάρχει σε πολλές ορθόδοξες και καθολικές εκκλησίες (αν και στην ορθόδοξη παράδοση δεν ήταν ποτέ τόσο κεντρικό όσο ο σταυρός ή οι εικόνες του Χριστού).

Στον Τεκτονισμό οι Τέκτονες υιοθέτησαν επίσης το Παντεπόπτη Οφθαλμό. Εκεί δεν συμβολίζει αποκλειστικά την Αγία Τριάδα, αλλά εκφράζει τον Μεγάλο Αρχιτέκτονα του Σύμπαντος, δηλαδή την ανώτερη θεία αρχή που επιβλέπει την ηθική τάξη του κόσμου. Επειδή ο Τεκτονισμός χρησιμοποίησε το ίδιο σύμβολο, πολλοί πιστεύουν λανθασμένα ότι κάθε μάτι μέσα σε τρίγωνο είναι τεκτονικό.

Στην εσωτερική φιλοσοφία και τη θεοσοφία στους μυστικιστές όπως ο Jakob Böhme το μάτι σημαίνει αυτό σημαίνει την εσωτερική όραση, τη θεία σοφία, τη φώτιση της ψυχής. Δεν αναφέρεται σε κάποια μυστική οργάνωση, αλλά στη δυνατότητα του ανθρώπου να γνωρίσει τον Θεό μέσω της πνευματικής μεταμόρφωσης.

Στη σύγχρονη λαϊκή κουλτούρα το σύμβολο συνδέθηκε με θεωρίες συνωμοσίας επειδή εμφανίζεται στο πίσω μέρος του αμερικανικού χαρτονομίσματος του ενός δολαρίου, αλλά και διότι χρησιμοποιείται σε ταινίες και μυθιστορήματα. 
Έτσι δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι σημαίνει αποκλειστικά «Ιλλουμινάτι» ή μυστικές εταιρείες. Ωστόσο, ιστορικά αυτό δεν ισχύει. Το σύμβολο υπήρχε στη χριστιανική τέχνη για αιώνες πριν εμφανιστούν αυτές οι ερμηνείες.
Στη συγκεκριμένη εικόνα όμως το μάτι βρίσκεται κάτω από το τρίγωνο της Αγίας Τριάδας, περιβάλλεται από φως, στέλνει ακτίνες προς τον κόσμο, και κάτω από αυτό βρίσκεται ο σταυρός που νικά τον θάνατο (κρανίο).
Όλα αυτά δείχνουν ότι ο καλλιτέχνης θέλει να εκφράσει μια ενιαία θεολογική ιδέα: η Αγία Τριάδα αποκαλύπτεται στον κόσμο, ο Θεός φωτίζει τη δημιουργία και μέσω του Σταυρού υπερνικά τον θάνατο. Είναι μια σύνθεση χριστιανικού μυστικισμού με συμβολική γλώσσα.

Τρίτη 7 Ιουλίου 2026

Σχετικά με την 'ιερότητα' της Οδύσσειας, ήταν μια πραγματική ιστορία; Και την βαρύτητα του βιβλίου στις αρχαίες Ελληνικές πόλεις.


Σχετικά με την 'ιερότητα' της Οδύσσειας, ήταν μια πραγματική ιστορία; Και την βαρύτητα του βιβλίου στις αρχαίες Ελληνικές πόλεις.


Η Οδύσσεια και η Ιλιάδα δεν ήταν «ιερά κείμενα» με την έννοια που είναι, για παράδειγμα, η Βίβλος ή το Κοράνι σε μεταγενέστερες θρησκείες. Ωστόσο, τα ομηρικά έπη είχαν μια σχεδόν ιερή πολιτισμική και θρησκευτική αυθεντία. Συγκεκριμένα: Τα έπη θεωρούνταν η βασική πηγή γνώσης για τους θεούς, τους ήρωες και το μυθικό παρελθόν. Για πολλούς Έλληνες, ο Όμηρος ήταν αυτός που «δίδαξε» ποιοι είναι οι θεοί και πώς σχετίζονται με τους ανθρώπους.

Ο Ηρόδοτος γράφει ότι ο Όμηρος και ο Ησίοδος ήταν εκείνοι που έδωσαν στους θεούς τα ονόματα, τις ιδιότητες και τις μεταξύ τους σχέσεις. Τα έπη απαγγέλλονταν σε μεγάλες θρησκευτικές γιορτές, όπως τα Παναθήναια, γεγονός που τους προσέδιδε ιδιαίτερο κύρος. Χρησιμοποιούνταν στην εκπαίδευση. Για αιώνες, οι νέοι μάθαιναν ανάγνωση, ήθος και ρητορική μέσα από τον Όμηρο. Ο Πλάτων μάλιστα αποκαλεί τον Όμηρο «παιδευτή της Ελλάδας», αν και ταυτόχρονα τον επικρίνει σε ορισμένα σημεία.

Ήταν λοιπόν "ιερός" ο Όμηρος; Όχι με τη σημερινή θρησκευτική έννοια. Κανείς δεν πίστευε ότι το κείμενο είχε θεϊκή αποκάλυψη ή ότι ήταν αλάθητο. Αλλά είχε εξαιρετική αυθεντία. Οι άνθρωποι συχνά επικαλούνταν τον Όμηρο για να στηρίξουν απόψεις σχετικά με: τη φύση των θεών, την ηθική, την ανδρεία, τη φιλοξενία, τις ταφικές τελετές, ακόμη και ορισμένα θρησκευτικά έθιμα. Σε αυτό το επίπεδο, ο ρόλος του ήταν ανάλογος με εκείνον που έχουν τα ιερά κείμενα σε άλλους πολιτισμούς, χωρίς όμως να είναι επίσημο θρησκευτικό δόγμα.

Στην κλασική εποχή υπήρχαν ακόμη και οι λεγόμενοι Ομηρίδες, μια ομάδα ραψωδών που θεωρούσαν ότι διατηρούσαν και μετέδιδαν την ομηρική παράδοση. Αυτό δείχνει πόσο μεγάλο κύρος είχε το έργο του. Με λίγα λόγια: η Οδύσσεια δεν ήταν «ιερό βιβλίο» με τη στενή έννοια, αλλά ήταν ίσως το πιο αυθεντικό και σεβαστό κείμενο του Ελληνικού κόσμου, με τεράστια επίδραση τόσο στη θρησκεία όσο και στην παιδεία και τον πολιτισμό.

Επίσης Τα ομηρικά έπη λειτουργούσαν ως κοινό πολιτισμικό σημείο αναφοράς για τον Ελληνικό κόσμο. Επειδή κάθε πόλη-κράτος είχε τους δικούς της νόμους και θεσμούς, αλλά όλες αναγνώριζαν τον Όμηρο, τα έπη παρείχαν ένα κοινό πλαίσιο αξιών και παραδειγμάτων. Για παράδειγμα Η έννοια της ξενίας (φιλοξενίας και προστασίας του ξένου) παρουσιαζόταν ως θεμελιώδης αξία. Μια πόλη που παραβίαζε τη φιλοξενία μπορούσε να κατηγορηθεί ότι ενεργούσε αντίθετα σε μια αξία που όλοι αναγνώριζαν. Οι όρκοι, οι ικέτες και ο σεβασμός προς τους θεούς ήταν επαναλαμβανόμενα μοτίβα στα έπη και χρησιμοποιούνταν ως ηθικά επιχειρήματα. Σε δημόσιους λόγους, πολιτικοί και ρήτορες επικαλούνταν επεισόδια από τον Όμηρο, επειδή ήξεραν ότι το ακροατήριό τους τα γνώριζε.

Από την άλλη πλευρά, δεν έχουμε στοιχεία ότι οι πόλεις έλυναν δικαστικές ή διπλωματικές διαφορές ανοίγοντας την Οδύσσεια ή την Ιλιάδα και αναζητώντας "τι λέει ο Όμηρος", όπως θα συνέβαινε με ένα ιερό νομικό κείμενο. Υπάρχουν όμως ενδιαφέρουσες περιπτώσεις όπου ο Όμηρος χρησιμοποιήθηκε ως αυθεντία: Ο Θουκυδίδης επικαλείται τον Όμηρο όταν θέλει να τεκμηριώσει πώς ήταν η Ελλάδα στους πρώιμους χρόνους, αν και με κριτική διάθεση. Ο Αριστοτέλης χρησιμοποιεί επανειλημμένα ομηρικά παραδείγματα για να εξηγήσει πολιτικά και ηθικά ζητήματα. Οι ρήτορες της Αθήνα συχνά παρέπεμπαν στον Όμηρο, επειδή αποτελούσε κοινό σημείο αναφοράς για όλους τους Έλληνες.

Υπάρχει επίσης μια πιο ενδιαφέρουσα πολιτική διάσταση: κατά περιόδους, οι Ελληνικές πόλεις επικαλούνταν την κοινή τους καταγωγή από τους ήρωες του Ιλιάδα και της Οδύσσεια για να ενισχύσουν την ιδέα ότι, παρά τις μεταξύ τους συγκρούσεις, ανήκαν σε έναν κοινό ελληνικό κόσμο. Αυτή η κοινή ομηρική παράδοση συνέβαλε στη διαμόρφωση της πανελλήνιας ταυτότητας, ιδιαίτερα απέναντι σε εξωτερικούς αντιπάλους, όπως κατά τους Περσικούς Πολέμους. Υπάρχει μια συγκεκριμένη αναφορά ότι ο Όμηρος χρησιμοποιούνταν ως «διαιτητής» μεταξύ πόλεων, πες μου πού το διάβασες· πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα αλλά πιο εξειδικευμένη ιστορική άποψη που αξίζει να εξεταστεί.

Οι περισσότεροι ιστορικοί και αρχαιολόγοι σήμερα θεωρούν ότι η Οδύσσεια δεν είναι ιστορική αφήγηση με τη σύγχρονη έννοια. Είναι ένα επικό ποίημα που συνδυάζει μύθους, λαϊκές παραδόσεις και πιθανές αναμνήσεις πραγματικών γεγονότων. Υπάρχουν όμως αρκετοί λόγοι να πιστεύουμε ότι ένας ιστορικός πυρήνας είναι πιθανός.

Ο Τρωικός Πόλεμος ίσως βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα, η ανακάλυψη της Τροία από τον Χάινριχ Σλήμαν τον 19ο αιώνα έδειξε ότι υπήρχε πράγματι μια μεγάλη οχυρωμένη πόλη, η οποία καταστράφηκε αρκετές φορές. Μία από αυτές τις καταστροφές, γύρω στον 12ο αιώνα π.Χ., θα μπορούσε να συνδέεται με μια σύγκρουση που αργότερα έγινε θρύλος. Οι περισσότεροι ειδικοί δεν πιστεύουν ότι ο πόλεμος έγινε ακριβώς όπως τον περιγράφει η Ιλιάδα, αλλά θεωρούν πιθανό ότι πίσω από τον μύθο υπήρξε μια πραγματική πολεμική σύγκρουση.

Και ο Οδυσσέας; Εδώ τα πράγματα είναι πιο αβέβαια. Υπάρχουν τρεις βασικές πιθανότητες: Ήταν πραγματικό πρόσωπο, ένας Μυκηναίος ηγεμόνας της Ιθάκη, του οποίου οι περιπέτειες μεγεθύνθηκαν με τον χρόνο. Είναι σύνθεση πολλών διαφορετικών προσώπων: ιστορίες από διάφορους θαλασσοπόρους ενώθηκαν σε έναν ήρωα. Πως είναι εξ ολοκλήρου μυθικός χαρακτήρας, δημιουργημένος για τις ανάγκες του έπους. Οι περισσότεροι μελετητές θεωρούν τη δεύτερη εκδοχή την πιο πιθανή.

Είναι ενδιαφέρον ότι πολλά από τα μέρη που επισκέπτεται ο Οδυσσέας φαίνεται να αντανακλούν πραγματικές γνώσεις των Ελλήνων για τη δυτική Μεσόγειο. Οι Κύκλωπες, οι Σειρήνες, η Σκύλλα και η Χάρυβδη πιθανόν συμβολίζουν πραγματικούς κινδύνους της ναυσιπλοΐας: απόκρημνες ακτές, ισχυρά ρεύματα, ηφαιστειακά νησιά ή άγνωστους λαούς, τους οποίους η προφορική παράδοση μετέτρεψε σε μυθικά όντα. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως η Οδύσσεια περιγράφει με αρκετή ακρίβεια πολλές λεπτομέρειες της Μυκηναϊκής ζωής — όπλα, ανάκτορα, έθιμα φιλοξενίας, θυσίες, βασιλική εξουσία — παρότι το ποίημα πήρε τη μορφή που γνωρίζουμε περίπου τέσσερις ή πέντε αιώνες αργότερα. Αυτό δείχνει ότι διατηρήθηκαν ζωντανές μνήμες μέσω της προφορικής παράδοσης.

Άρα, η πιο ισορροπημένη άποψη είναι ότι η Οδύσσεια μοιάζει περισσότερο με ένα ιστορικό μυθιστόρημα βασισμένο σε πολύ παλιές αναμνήσεις παρά με καθαρή μυθοπλασία ή με ακριβές ιστορικό χρονικό. Όπως συμβαίνει και με πολλούς εθνικούς μύθους άλλων πολιτισμών, ο πυρήνας μπορεί να είναι πραγματικός, αλλά έχει εμπλουτιστεί με ποιητική φαντασία, συμβολισμούς και υπερφυσικά στοιχεία μέσα στους αιώνες.

Μια εργασία από τον G.J.P.

Δευτέρα 6 Ιουλίου 2026

Ο Ερμητικός Κήπος του Daniel Stolcius - Έμβλημα 94


Ο Ερμητικός Κήπος του Daniel Stolcius -  Έμβλημα 94


 Έμβλημα 94

Ludovic Lazarellus, ο Φιλόσοφος.

Αυτό που είδαμε και δημιουργήσαμε με τη βοήθεια της Φύσης

είναι το τέλειο Ελιξίριο.

Είναι το Ελιξίριο που εδώ και καιρό παράγουμε με τη βοήθεια της Φύσης,

και το έχουμε δει με τα ίδια μας τα μάτια.

Και έτσι το ώριμο πουλί του Δία στεφανώνεται από τον Απόλλωνα,

και δεν φοβάται τη δύναμή σου, τολμηρή φωτιά.


EMBLEM 94

Ludovic Lazarellus, the Philosopher.

What we have see and made with the help of Nature

is the perfect Elixir.

It is the Elixir that we have long produced with Nature’s help,

And seen with our own eyes.

And so the mature bird of Jove is crowned by Apollo,

And does not fear your strength, bold fire.

Source: Based on emblem 14 from Splendor solis manuscript.

Κυριακή 5 Ιουλίου 2026

Η αιτία διάλυσης της Θεοσοφικής Εταιρίας στην Γερμανία - Rudolf Steiner και Ροδοσταυρισμός - Η απογοήτευση του Rudolf Steiner πριν τον θάνατό του.

 


Η αιτία διάλυσης της Θεοσοφικής Εταιρίας στην Γερμανία -  Rudolf Steiner και Ροδοσταυρισμός - Η απογοήτευση του Rudolf Steiner πριν τον θάνατό του - Charles Webster Leadbeater και Rudolf Steiner.

Η αιτία διάλυσης της Θεοσοφικής Εταιρίας στην Γερμανία

Η κύρια αιτία που ο Rudolf Steiner διέλυσε τη θεοσοφική εταιρία στη Γερμανία ήταν η βαθιά διαφωνία του Rudolf Steiner με την κατεύθυνση που είχε πάρει η Θεοσοφική Εταιρεία υπό την ηγεσία της Annie Besant και του Charles Webster Leadbeater. Η άμεση αφορμή ήταν η ανακήρυξη του Jiddu Krishnamurti ως του αναμενόμενου «Παγκόσμιου Διδασκάλου» ή νέας ενσάρκωσης του Χριστού.

Ο Steiner θεωρούσε ότι αυτό ήταν θεμελιωδώς λανθασμένο για διάφορους λόγους:

Πίστευε ότι το γεγονός του Χριστού ήταν μοναδικό στην ιστορία και δεν μπορούσε να επαναληφθεί με μια νέα φυσική ενσάρκωση.

Υποστήριζε ότι η «Δευτέρα Παρουσία» του Χριστού θα εκδηλωνόταν σε πνευματικό ή αιθερικό επίπεδο και όχι μέσω ενός συγκεκριμένου ανθρώπου.

Θεωρούσε ότι η Θεοσοφική Εταιρεία απομακρυνόταν από την αντικειμενική πνευματική έρευνα προς μια μορφή προσωπολατρίας και μεσσιανισμού.

Η σύγκρουση κορυφώθηκε το 1912–1913. Όταν η Γερμανική θεοσοφική οργάνωση, με επικεφαλής τον Steiner, αρνήθηκε να αποδεχθεί την αναγνώριση του Krishnamurti ως Παγκόσμιου Διδασκάλου, η διεθνής Θεοσοφική Εταιρεία διέγραψε το Γερμανικό Τμήμα. Ως αποτέλεσμα, ο Steiner και οι συνεργάτες του ίδρυσαν το 1913 την Ανθρωποσοφική Εταιρεία.

Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι η υπόθεση του Krishnamurti ήταν η άμεση αφορμή, αλλά όχι η μοναδική αιτία που συνέβη αυτό. Οι διαφορές είχαν ήδη συσσωρευτεί επί χρόνια και αφορούσαν:

Τη μεθοδολογία της πνευματικής έρευνας (ο Steiner έδινε έμφαση στη συστηματική εσωτερική γνώση),

Τη διαφορετική ερμηνεία του Χριστού και του Χριστιανικού εσωτερισμού,

Τη μετατόπιση της Θεοσοφικής Εταιρείας προς ανατολικές θρησκευτικές αντιλήψεις, ενώ ο Steiner επιδίωκε μια σύνθεση που είχε ως κέντρο τον Χριστιανισμό.

Είναι ενδιαφέρον ότι λίγα χρόνια αργότερα, το 1929, ο ίδιος ο Krishnamurti διέλυσε την Order of the Star και απέρριψε δημόσια τον ρόλο του ως «Παγκόσμιου Διδασκάλου», δηλώνοντας ότι η αλήθεια δεν μπορεί να οργανωθεί μέσα από καμία θρησκευτική ή πνευματική οργάνωση.

Rudolf Steiner και Ροδοσταυρισμός

Ο Rudolf Steiner αργότερα υποστήριξε ότι ο Ροδοσταυρισμός αποτελούσε την αυθεντική δυτική μορφή της εσωτερικής γνώσης, κατάλληλη για τη σύγχρονη ευρωπαϊκή συνείδηση.

Οι βασικές του θέσεις ήταν οι εξής:

1. Η Δύση χρειάζεται τη δική της εσωτερική παράδοση

Ο Steiner θεωρούσε ότι η Θεοσοφική Εταιρεία στρεφόταν ολοένα και περισσότερο προς τον ινδουισμό, τον βουδισμό και άλλες ανατολικές παραδόσεις. Δεν αμφισβητούσε την αξία τους, αλλά πίστευε ότι ο σύγχρονος δυτικός άνθρωπος έπρεπε να αναπτύξει την πνευματικότητά του μέσα από τη δική του πολιτισμική εξέλιξη.

2. Ο Χριστός ως κεντρικό γεγονός της ανθρώπινης εξέλιξης

Για τον Steiner, το Μυστήριο του Γολγοθά ήταν το καθοριστικό γεγονός της παγκόσμιας ιστορίας. Υποστήριζε ότι ο Ροδοσταυρισμός διατηρούσε αυτή τη χριστοκεντρική αντίληψη, ενώ η Θεοσοφική Εταιρεία, κατά τη γνώμη του, την υποβάθμιζε υπέρ μιας γενικής σύνθεσης ανατολικών διδασκαλιών.

3. Ο Ροδοσταυρισμός ως "επιστημονική" μύηση.

Ο Steiner χρησιμοποιούσε τον όρο «ροδοσταυρική μύηση» για να περιγράψει μια πορεία πνευματικής ανάπτυξης που:

Δεν απαιτεί απομόνωση από τον κόσμο,

Συμβαδίζει με την επιστημονική σκέψη,

Βασίζεται στη συνειδητή άσκηση της σκέψης και όχι κυρίως στον μυστικισμό ή την έκσταση.

4. Δεν ισχυριζόταν ότι ίδρυσε νέο Ροδοσταυρικό τάγμα.

Είναι σημαντικό ότι ο Steiner δεν δήλωσε ποτέ πως ανήκε σε κάποιο ιστορικό Ροδοσταυρικό τάγμα ούτε ότι ίδρυσε ένα νέο. Χρησιμοποιούσε τον όρο περισσότερο για να περιγράψει ένα πνευματικό ρεύμα παρά μια συγκεκριμένη οργάνωση.

Σε πολλές διαλέξεις του έλεγε ότι η αποστολή του ήταν να παρουσιάσει την «Πνευματική Επιστήμη» σε μορφή κατάλληλη για τη δυτική συνείδηση. Ο Ροδοσταυρισμός, κατά τον Steiner, αποτελούσε τη συνέχεια της δυτικής εσωτερικής παράδοσης, η οποία συνδύαζε:

Τον Χριστιανισμό,

Τη φιλοσοφία,

Τη φυσική επιστήμη,

Και την άμεση πνευματική εμπειρία.

Δε θεωρούσε λοιπόν ότι «εγκατέλειψε» τη Θεοσοφία για τον Ροδοσταυρισμό. Αντιθέτως, υποστήριζε ότι η Ανθρωποσοφία ήταν η φυσική εξέλιξη της αληθινής δυτικής εσωτερικής παράδοσης, της οποίας ο Ροδοσταυρισμός ήταν ο κύριος φορέας.

Από ιστορική σκοπιά, οι μελετητές επισημαίνουν ότι η έμφαση του Steiner στον Ροδοσταυρισμό υπήρχε ήδη πριν από τη ρήξη με τη Θεοσοφική Εταιρεία, αλλά ενισχύθηκε σημαντικά μετά το 1912–1913. Έτσι, υπάρχει διάκριση ανάμεσα στη δική του ερμηνεία (ότι αποκάλυπτε μια προϋπάρχουσα δυτική εσωτερική παράδοση) και στην ιστορική ερμηνεία (ότι η έμφαση αυτή εντάθηκε και ως απάντηση στη θεοσοφική στροφή προς την Ανατολή και στην υπόθεση του Krishnamurti).


Η απογοήτευση του Rudolf Steiner πριν τον θάνατό του

Υπάρχουν αρκετές μαρτυρίες ότι ο Rudolf Steiner αισθανόταν, στα τελευταία χρόνια της ζωής του (1924–1925), ότι το έργο του είχε μείνει ανολοκλήρωτο. Ωστόσο, είναι σημαντικό να διακρίνουμε ανάμεσα σε όσα είπε ο ίδιος και στις μεταγενέστερες αναμνήσεις των μαθητών του.

Μετά την πυρκαγιά που κατέστρεψε το πρώτο Goetheanum την παραμονή της Πρωτοχρονιάς 1922–23, ο Steiner αφιέρωσε τεράστιο μέρος της ενέργειάς του στην αναδιοργάνωση της Ανθρωποσοφικής Εταιρείας και στην ανέγερση του δεύτερου Goetheanum.

Το 1924 η υγεία του επιδεινώθηκε σοβαρά. Παρ' όλα αυτά συνέχισε να δίνει διαλέξεις και να εργάζεται σχεδόν αδιάκοπα. Τον Σεπτέμβριο του 1924 σταμάτησε πλέον τις δημόσιες εμφανίσεις και εργάστηκε από το δωμάτιό του μέχρι τον θάνατό του, στις 30 Μαρτίου 1925.

Σε αρκετές τελευταίες επιστολές και συζητήσεις του εξέφρασε την αίσθηση ότι:

Υπήρχαν ακόμη σημαντικές πλευρές της πνευματικής επιστήμης που δεν είχε προλάβει να παρουσιάσει,

Οι συνεργάτες του δεν είχαν ακόμη κατανοήσει πλήρως τη μέθοδο της πνευματικής έρευνας,

Η Ανθρωποσοφική Εταιρεία αντιμετώπιζε εσωτερικές συγκρούσεις που εμπόδιζαν την αποστολή της.

Δεν υπάρχει, όμως, κάποιο γνωστό κείμενο όπου να λέει απερίφραστα: «Απέτυχα» ή «το έργο μου απέτυχε». Αντίθετα, η αίσθηση είναι περισσότερο ότι ο χρόνος δεν του επαρκούσε.

Στενοί συνεργάτες όπως η Ita Wegman και η Marie Steiner περιγράφουν έναν άνθρωπο που είχε επίγνωση ότι πλησίαζε το τέλος του και που συχνά επαναλάμβανε πως πολλά από όσα ήθελε να μεταδώσει θα έπρεπε να τα συνεχίσουν άλλοι. Μετά τον θάνατό του, αρκετοί μαθητές ερμήνευσαν αυτή τη στάση ως βαθιά απογοήτευση.

Οι ερευνητές συνήθως αναφέρουν ότι ο Steiner πιθανότατα θεωρούσε ανολοκλήρωτα:

Τη συστηματική παρουσίαση της πνευματικής επιστήμης,

Την εδραίωση της Ελεύθερης Ανώτατης Σχολής Πνευματικής Επιστήμης στο Goetheanum,

Την εκπαίδευση επαρκούς αριθμού ανθρώπων που θα μπορούσαν να συνεχίσουν ανεξάρτητα την πνευματική έρευνα,

Την εφαρμογή των ιδεών του στην κοινωνική ανανέωση, την ιατρική, την παιδαγωγική και τη γεωργία.

Οι περισσότεροι ιστορικοί συμφωνούν ότι ο Steiner πέθανε σε μια περίοδο κατά την οποία βρισκόταν στο μέσο μιας νέας φάσης του έργου του. Η αναδιοργάνωση της Ανθρωποσοφικής Εταιρείας είχε μόλις αρχίσει, το δεύτερο Goetheanum δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί και αρκετοί κύκλοι διαλέξεων διακόπηκαν από τον θάνατό του.

Επομένως, είναι εύλογο να πούμε ότι ένιωθε πως το έργο του παρέμενε ανολοκλήρωτο. Είναι όμως λιγότερο ακριβές να υποστηριχθεί ότι πέθανε με τη βεβαιότητα πως είχε αποτύχει. Αυτή η δεύτερη διατύπωση προέρχεται κυρίως από μεταγενέστερες ερμηνείες των μαθητών και όχι από σαφείς δικές του δηλώσεις.

Charles Webster Leadbeater και Rudolf Steiner

Η γνώμη του Rudolf Steiner για τον Charles Webster Leadbeater εξελίχθηκε με τον χρόνο. Στα πρώτα χρόνια της συνεργασίας του με τη Θεοσοφική Εταιρεία απέφευγε τις δημόσιες προσωπικές επιθέσεις, αλλά μετά τη ρήξη τους έγινε ιδιαίτερα επικριτικός, κυρίως για τη μέθοδο και τις διδασκαλίες του, όχι τόσο για τον χαρακτήρα του.

Οι βασικές διαφωνίες του ήταν οι εξής:

1. Αμφισβητούσε τη μέθοδο της «διορατικότητας»

Ο Leadbeater ισχυριζόταν ότι μπορούσε να παρατηρεί υπεραισθητούς κόσμους με αστρική όραση και δημοσίευε λεπτομερείς περιγραφές για:

Την ατλαντική εποχή,

Τις προηγούμενες ζωές ανθρώπων,

Τα λεπτοφυή σώματα,

Τους «Διδασκάλους» (Masters).

Ο Steiner θεωρούσε ότι τέτοιες εμπειρίες δεν ήταν κατ' ανάγκη αντικειμενικές. Υποστήριζε ότι η πνευματική έρευνα απαιτεί αυστηρή πειθαρχία της σκέψης, γιατί διαφορετικά ο ερευνητής μπορεί να συγχέει πραγματικές πνευματικές αντιλήψεις με εικόνες του αστρικού κόσμου ή προσωπικές προβολές.

2. Διαφωνούσε έντονα για τον Χριστό

Αυτή ήταν ίσως η μεγαλύτερη διαφορά.

Ο Leadbeater και η Annie Besant υποστήριζαν ότι ο «Χριστός» είναι ένα υψηλό πνευματικό Ον που μπορεί να εκδηλωθεί επανειλημμένα μέσω διαφορετικών ανθρώπων και ότι ο Jiddu Krishnamurti επρόκειτο να γίνει ο νέος φορέας του.

Ο Steiner απέρριπτε αυτή την ιδέα ως θεμελιώδες λάθος. Για εκείνον, η ενσάρκωση του Χριστού στον Ιησού ήταν μοναδικό κοσμικό γεγονός και δεν επρόκειτο να επαναληφθεί.

3. Επέκρινε τον αποκρυφισμό της Θεοσοφικής Εταιρείας

Ο Steiner θεωρούσε ότι ο Leadbeater είχε μεταφέρει στη Θεοσοφία μια κουλτούρα έντονου αποκρυφισμού, με έμφαση σε μυστικούς δασκάλους, μυήσεις και ψυχικές εμπειρίες. Ο ίδιος επιδίωκε μια «πνευματική επιστήμη» που, κατά την άποψή του, θα ήταν περισσότερο ελέγξιμη μέσω της εσωτερικής πειθαρχίας και της λογικής.

4. Δεν επικεντρωνόταν στις προσωπικές κατηγορίες

Ο Leadbeater είχε κατηγορηθεί ήδη από το 1906 για ανάρμοστη σεξουαλική καθοδήγηση ανηλίκων, γεγονός που προκάλεσε σοβαρό σκάνδαλο στη Θεοσοφική Εταιρεία. Αν και ο Steiner γνώριζε την υπόθεση, στις δημόσιες τοποθετήσεις του δεν φαίνεται να βασίζει την κριτική του σε αυτές τις κατηγορίες. Προτιμούσε να επικρίνει τις διδασκαλίες και τη μέθοδο του Leadbeater, θεωρώντας ότι εκεί βρισκόταν το ουσιαστικό πρόβλημα.

Ο Steiner δεν παρουσίαζε συνήθως τον Leadbeater ως απατεώνα ή κακόβουλο άνθρωπο. Τον θεωρούσε όμως πνευματικά πλανημένο και πίστευε ότι οι διδασκαλίες του οδηγούσαν τη Θεοσοφική Εταιρεία σε σοβαρές αποκλίσεις από αυτό που ο ίδιος θεωρούσε αυθεντική εσωτερική γνώση.

Από ιστορική σκοπιά, οι ερευνητές συμφωνούν ότι η σύγκρουση Steiner–Leadbeater δεν ήταν κυρίως προσωπική· αντανακλούσε δύο διαφορετικές αντιλήψεις για το τι συνιστά έγκυρη εσωτερική γνώση. Ο Leadbeater έδινε έμφαση στη διορατική εμπειρία και στην παράδοση των «Διδασκάλων», ενώ ο Steiner υποστήριζε ότι η πνευματική γνώση πρέπει να κατακτάται μέσω μιας αυστηρά καλλιεργημένης, συνειδητής γνωστικής διαδικασίας.

Μια εργασία από τον G.J.P.


Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026

Υπάρχει μια αναταραχή στη γη και στον ουρανό, κρίσιμα αποκαλυπτικά σημεία που μας αφορούν όλους


Υπάρχει μια αναταραχή στη γη και στον ουρανό, 

κρίσιμα αποκαλυπτικά σημεία που μας αφορούν όλους.


Αισίως η σελίδα αυτή έκανε τον γύρω της, με πάρα πολύ εκτενές υλικό, πρωτοποριακό για την Ελλάδα της άγνοιας. 

Έφτασε η στιγμή να μεταβώ σε ένα άλλο πιο ουσιαστικό περιεχόμενο που αφορά τον Λόγο του Θεού όπως μας έχει παραδοθεί μέσα από τον ανθρώπινο παράγοντα, τις γραφές, με τις γνωστές ατέλειες, αδυναμίες, κακές μεταφράσεις, παραποιήσεις και πάθη.

Είναι λυπηρό που τα λόγια του Ιησού δεν έχουν κατανοηθεί μέσα από την καρδιά του ανθρώπου, παρά επιφανειακά, επιδερμικά, συμφεροντολογικά.

Έγινε μια εκτενής προσπάθεια μιας θεολογικής, εκκλησιαστικής επεξήγησης αλλά μέσω της ιδιοτέλειας, καταδικασμένη να αποτύχει ξανά και ξανά.

Βέβαια, ορισμένα φωτεινά από τη χάρη του Θεού μυαλά με μια ζωντανή φλεγόμενη από το Φως Του Καρδιά μίλησαν και ξαναμίλησαν αλλά το αποτέλεσμα ήταν μικρό, άλλοι κυνηγήθηκαν άλλοι εξοντώθηκαν, η γνωστή σε όλους ιστορία.

Εδώ και πολύ καιρό σκεφτόμουν να περάσω σε αυτήν την ευλογημένη προσπάθεια, μεταφέροντας όσο μπορώ τη δική μου προοπτική σε συμφωνία με τη μακρόχρονη εσωτερική μου πορεία, Να ανοιχθεί ένας διάλογος για όλους όσους πιστεύουν στη Δόξα Του και επιθυμούν να αφήσουν τα υλικά υπάρχοντά τους πίσω (μυστικά λόγια) και να ακολουθήσουν το δίδαγμα Του, την Aναγέννηση και την Mεταμόρφωση.

Γνωρίζω πως όλα αυτά φαίνονται παλαιακά ή ανούσια για την μάζα ή τους νεότερους ανθρώπους, αλλά σε αυτό δεν μπορώ να κάνω τίποτα. Οι καιροί που ζούμε είναι αποκαλυπτικοί και μιλούν και προκαλούν όλους, ώστε να πάρουμε εδώ και τώρα μια θέση, να επιλέξουμε την Αγάπη Του και να γίνουμε ένα με Αυτόν. Όσοι μπορούν να αισθανθούν την αναγκαιότητα αυτής της αλλαγής ας το κάνουν.


G.J.P.  




Κυριακή 7 Δεκεμβρίου 2025

Καμπάλα, καθρέφτης της Τέχνης και της Φύσης: στην Αλχημεία του Steffan Michelspacher 1615

 


Καμπάλα, καθρέφτης της Τέχνης και της Φύσης: στην Αλχημεία του Steffan Michelspacher 1615

Το έργο αυτό εκδόθηκε ως ένα μικρό τετράπτυχο φυλλάδιο, που αριθμεί οκτώ φύλλα, μαζί με τέσσερις μεγάλες αναδιπλούμενες εικόνες. Η πρώτη έκδοση τυπώθηκε από τον Johann Schultes Sr. και εκδόθηκε από τον αινιγματικό Τιρολέζο Stephan Michelspacher.

Παρά το μικρό της μέγεθος, η Καμπάλα παραμένει ένα από τα πιο συναρπαστικά, όμορφα και προβληματικά αλχημικά κείμενα των αρχών του δέκατου έβδομου αιώνα. Τα ελαττώματά της, καθώς και οι αρετές της, είναι άμεσα αναγνωρίσιμα. Το σύντομο κείμενό της, εν μέρει σε μορφή στίχων, περιγράφει τρία ατσάλινα κάτοπτρα που σφυρηλατούνται από τη θερμότητα του ήλιου και αποκαλύπτονται από τη χάρη του Θεού, τα οποία είναι τουλάχιστον εν μέρει μεταφορικά.

Όταν συνδυάζονται μαζί, αυτοί οι καθρέφτες που αντανακλούν την Παρακελσιανή τριαρχία του υδραργύρου, του αλατιού και του θείου αποκαλύπτουν το μεγάλο Arcanum ή το μυστικό της αλχημικής μετατροπής. Μια κεντρική μεταφορά του θεϊκού φωτός και της θεϊκής φωτιάς δένει το σύγγραμμα μαζί. Το κείμενο συνοδεύεται από τέσσερις μεγάλες εικόνες, όμορφα χαραγμένες από τον Raphael Custos (1590-1664), οι οποίες κωδικοποιούν ομοίως τα στάδια εξέλιξης του έργου της μεταστοιχείωσης και οι οποίες αντιστοιχούν στους τέσσερις καθρέφτες του κειμένου.

Καμπάλα, καθρέφτης της Τέχνης και της Φύσης: στην Αλχημεία του Steffan Michelspacher 1615

3 έμβλημα. Η μεσαία σύνδεση, το Albedo ή το Λευκό Στάδιο

Η εικόνα αυτή μοιάζει με ένα quincunx (διάταξη πέντε αντικειμένων με τέσσερα στις γωνίες ενός τετραγώνου ή ορθογωνίου και το πέμπτο στο κέντρο του) με τα τέσσερα στοιχεία στις τέσσερις γωνίες και αλχημικό βουνό ή λόφο στο ιερό κέντρο.

Πάνω αριστερά : Φωτιά

Πάνω δεξιά : Αέρας

Κάτω αριστερά : Νερό

Κάτω δεξιά : Γη

Στο Ζωδιακό από αριστερά προς τα δεξιά βλέπουμε :

Ταύρος - Mercury

Ζυγός - Verdigris

Σκορπιός - Vitriol

Άρης - Sulphor

Λέων - Crocus mars

Παρθένος - Sal ammoniac

Δίδυμοι - Ciannabar

Καρκίνος - Auripigment

Τοξότης - Salt

Ιχθύες - Salpeter

Αιγόκερως - Tartar

Υδροχόος – Alum

Αυτό η διαδρομή συμβολίζει το σύνολο του έργου μέσα από 12 διαδικασίες εναρμονισμένες με το ζωδιακό. Συμβολίζει το ‘Opus’ το έργο του έτους, τον κύκλο του Ζωδιακού κύκλου.

Οι Επτά θεότητες από αριστερά προς τα δεξιά:

Αφροδίτη

Άρης

Ήλιος

Ερμής > ή Υδράργυρος - Η ψυχή του κόσμου - Η πεμπτουσία ο οποίος Ερμής στέκεται πάνω στην πηγή του κήπου της Εδέμ

Σελήνη

Δίας

Κρόνος

Από κάτω μέσα στην σπηλιά και πάνω της βλέπουμε ένα Φοίνικα ο οποίος συμβολίζει την μεταμόρφωση, την αναγέννηση.

Κάτω αριστερά του φοίνικα βλέπουμε τον ήλιο ενώ δεξιά της σελήνη.

Μέσα στο ιερό του αλχημικού γάμου βλέπουμε ένα φούρνο ενώ δεξιά κάθεται ο Κόκκινος Βασιλιάς ενώ δεξιά και απέναντι του η Λευκή Βασίλισσα. Ο βασιλιάς κρατά κάτι που μοιάζει σαν σκήπτρο ενώ η βασίλισσα ένα τριπλό ρόδο.

Τα επτά σκαλιά έχουν ως εξής από κάτω προς τα πάνω :

Caltinatition - Πύρωση

Sublimation - Εξάχνωση

Solution - Διάλυση

Putrefaction - Σήψη

Distillation - Απόσταξη

Coagulation - Πήξη

Tinctur - Βάμμα

Κάτω αριστερά βλέπουμε έναν αλχημιστή ο οποίος συνειδητά ακολουθεί τον λαγό που συμβολίζει τον Χριστό ώστε αυτός να μπορέσει να εργαστεί εσωτερικά, εξαγνιστικά, ώστε να μπορέσει να ανέλθει τα επτά αυτά σκαλοπάτια.

Η φιγούρα στα δεξιά συμβολίζει τον νεόφυτο ο οποίος δεν έχει πνευματική όραση, δε γνωρίζει πως και που να προσανατολιστεί όσον αφορά τη διαδικασία της αναγέννησης εξ ύδατος και πνεύματος, για αυτό είναι τυφλός. Όπως γνωρίζουμε το πέπλο της άγνοιας μας, η ιδιοτέλεια, μας αποκρύπτει την ουράνια διαδρομή.

Σάββατο 6 Δεκεμβρίου 2025

Έμβλημα από το βιβλίο Amphitheatrum Sapientiae Aeternae, Solius, Verae του Heinrich's Khunrath (1560-1605)

 


Έμβλημα από το βιβλίο 

Amphitheatrum Sapientiae Aeternae, Solius, Verae του Heinrich's Khunrath (1560-1605)

Το Αμφιθέατρο της Αιώνιας Σοφίας, ένα από τα πιο σημαντικά βιβλία της θεοσοφικής αλχημείας και των απόκρυφων επιστημών. Αν και στην πρώτη σελίδα αναγράφεται η ημερομηνία 1602, το βιβλίο εκδόθηκε τελικά το 1609. Ο Erasmus Wohlfahrt επιμελήθηκε και εξέδωσε το χειρόγραφο μετά το θάνατο του Heinrich το 1605. 
Ο Wohlfahrt πρόσθεσε επίσης πρόλογο και επίλογο. Το έργο περιέχει αριστουργηματικές χαρακτικές, αξιοσημείωτες τόσο για την εκτέλεσή τους όσο και για τον αλχημικό συμβολισμό τους. Εννέα χαρακτικά σε χαλκό σε διπλές σελίδες, ένας τίτλος και ένα εξώφυλλο βρίσκονται στις ψηφιακές συλλογές.

Πάνω διαβάζουμε:

YHVH

Ω, HEIΝRICH

KHUNRAΤΗ

μην υποκύψεις στις αδυναμίες, αλλά βάδισε μπροστά για να τις αντιμετωπίσεις πιο γενναία:

Εγώ Είμαι

Εδώ

Για Σας.

ΑΥΤΌ ΤΟ ΔΙΑΡΚΈΣ ΑΣΤΈΡΙ ΤΗΣ ΑΛΉΘΕΙΑΣ ΛΆΜΠΕΙ ΚΑΙ ΔΕΊΧΝΕΙ ΤΟ ΔΡΌΜΟ.

ΤΟΠΟΘΕΤΉΣΤΕ ΜΕ, ΩΣ ΣΦΡΑΓΊΔΑ, ΜΈΣΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΆ ΣΑΣ.

Αλλού :

Εγώ (είμαι) ο ΔΡΑΚΟΣ των Σοφών - ΙΕΡΟΓΛΥΦΙΚΟΣ - του σοφότερου και του πιο απόρρητου ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ του Κόσμου, με τον οποίο Όλα τα πράγματα στο Σύμπαν κινούνται, ζωντανεύουν, δημιουργούνται, αναγεννώνται και διατηρούνται. 
 


Πέμπτη 20 Νοεμβρίου 2025

Εικόνα σχετική με τον σμαραγδένιο πίνακα του Ερμή

 



Εικόνα σχετική με τον σμαραγδένιο πίνακα του Ερμή. 

Εδώ παρουσιάζεται μια εικονογράφηση από ένα χειρόγραφο του 1597 του Γερμανού Martin Sturtz. Φέρει τον Λατινικό τίτλο «De humido radicali», αν και είναι γραμμένο στα Γερμανικά. Σε αυτή την περίπτωση γνωρίζουμε ακριβώς τι προορίζεται να αναπαραστήσει, καθώς ο Martin Sturtz το δημιούργησε για να εικονογραφήσει τον Σμαράγδινο Πίνακα του Ερμή Τρισμέγιστου, δίπλα στον οποίο βρίσκεται στο χειρόγραφο.

Στην κορυφή βρίσκονται ο Ήλιος και η Σελήνη, με τις ονομασίες Πατέρας και Μητέρα. Ο Σμαράγδινος Πίνακας αναφέρει: «Ο Ήλιος είναι ο πατέρας του και η Σελήνη η μητέρα του». Αυτά βρίσκονται στο coelum (ουρανό). Η πλάκα αναφέρει επίσης ότι «Ότι είναι κάτω είναι όπως αυτό που είναι πάνω και ότι είναι πάνω είναι όπως αυτό που είναι κάτω», οπότε ο Sturtz έχει παρουσιάσει αυτόν τον κάτω κόσμο με τη μορφή ενός φιαλιδίου. «Ο άνεμος το έφερε στη μήτρα του. Η τροφός του είναι η γη». Σε αυτό το φιαλίδιο βρίσκονται τα τέσσερα στοιχεία, τοποθετημένα πάνω από ένα κατώτερο στρώμα που μπορεί να θεωρηθεί ως η γη. Σε αυτή τη γη βρίσκεται η λέξη Samen (σπόρος). Στον χώρο της φιάλης βλέπουμε τρεις μορφές. Αυτή που βρίσκεται ξαπλωμένη στο corpus (το σώμα). Πάνω στο σώμα στέκεται η Anima (η ψυχή), εδώ μια γυναικεία μορφή. Αυτή τεντώνεται και αγκαλιάζει τη μορφή του Spiritus (το πνεύμα) που κατεβαίνει από τα ύψη της φιάλης. 
Ο Σμαράγδινος Πίνακας αναφέρει: «Αυτό ανεβαίνει από τη γη στον ουρανό και κατεβαίνει ξανά από τον ουρανό στη γη, και λαμβάνει τη δύναμη και την αποτελεσματικότητα των πραγμάτων που βρίσκονται πάνω και κάτω». Οι αλληλοαγκαλιαζόμενες φιγούρες είναι μια αρκετά ωραία εικαστική απεικόνιση αυτής της ιδέας. Γύρω τους υπάρχουν τρία λουλούδια. Βλέπουμε επίσης τρεις μικρές φιάλες στο κεφάλι της μεγαλύτερης φιάλης. Μαζί με τα τρία λουλούδια, αυτά ίσως απεικονίζουν τη φράση «Έχω τα τρία μέρη της σοφίας και της φιλοσοφίας ολόκληρου του σύμπαντος».
Το κείμενο γύρω από τη φιάλη φαίνεται να αναφέρει: «Σε μεγάλο βαθμό, είναι στις φλέβες που θα βρεις άφθονο αίμα». Αυτή είναι μια μάλλον πιο αινιγματική δήλωση που δεν μπορώ να συσχετίσω σαφώς με αυτή την εικόνα. Ίσως αναφέρεται σε κάτι που αναφέρεται στο κείμενο του Sturtz. Σύμφωνα με την ιατρική αντίληψη του 16ου αιώνα, θεωρούταν ότι το παιδί μεγάλωνε στη μήτρα από το αρσενικό σπέρμα που τρέφονταν από το θηλυκό αίμα. Ίσως αυτή είναι η ιδέα που παρουσιάζεται.

Μετάφραση G.J.P.

Σάββατο 15 Νοεμβρίου 2025

Ποικίλες αναρτήσεις μου στο Facebook σχετικά με την Blavatsky


 

Ποικίλες αναρτήσεις μου στο facebook σχετικά με την Blavatsky

1. Κάποιος σήμερα μου θύμισε αυτές τις ασυναρτησίες :

Είναι φυσικό -ακόμη και από την άποψη του νεκρού γράμματος- να βλέπουμε τον Σατανά, το φίδι της Γένεσης, ως τον πραγματικό δημιουργό και ευεργέτη, τον Πατέρα της πνευματικής ανθρωπότητας. Διότι είναι αυτός που ήταν ο "προάγγελος του Φωτός", ο φωτεινός ακτινοβόλος Εωσφόρος, ο οποίος άνοιξε τα μάτια του αυτόματου που δημιούργησε ο Ιεχωβά, όπως ισχυρίζεται, και αυτός που ήταν ο πρώτος που ψιθύρισε: "την ημέρα που θα φάτε από αυτό, θα γίνετε σαν τον Ελοχίμ, γνωρίζοντας το καλό και το κακό' - μπορεί να θεωρηθεί μόνο υπό το φως ενός Σωτήρα. Ένας "αντίπαλος" του Ιεχωβά, το "προσωποποιητικό πνεύμα", εξακολουθεί να παραμένει στην εσωτερική αλήθεια ο πάντοτε αγαπητός "αγγελιοφόρος" (ο άγγελος), τα Σεραφείμ και οι Χερουβείμ που και γνώριζαν καλά και αγαπούσαν ακόμη περισσότερο και που ανέθεσαν στον πνευματική, αντί για φυσική αθανασία - η τελευταία ένα είδος στατικής αθανασίας που θα μετέτρεπε τον άνθρωπο σε έναν αθάνατο "περιπλανώμενο". Εβραίο". (. (Blavatsky 1888a, Vol. II, 243.)

Ο "Σατανάς", μόλις πάψει να αντιμετωπίζεται με το δεισιδαιμονικό, δογματικό, αντιφιλοσοφικό πνεύμα των Εκκλησιών, εξελίσσεται στη μεγαλειώδη εικόνα εκείνου που έκανε από γήινο έναν θεϊκό άνθρωπο- που του έδωσε, καθ' όλη τη διάρκεια του μακρού κύκλου της Μάχα-Κάλπα το νόμο του Πνεύματος της Ζωής, και τον απελευθέρωσε από το Αμάρτημα της Άγνοιας, άρα και του θανάτου (Blavatsky 1888a, Vol. I, 198).




2. Ένα βιβλίο που είχα προτείνει για ανάγνωση πριν μερικά χρόνια.

''Οι Roerichs άσκησαν αυστηρή κριτική σε όλους σχεδόν τους ηγέτες της δεύτερης γενιάς της TS και αποδοκίμασαν έντονα τους ηγέτες της ομάδας του Adyar, την Annie Besant (1847-1933) και του Charles Webster Leadbeater (1854-1934). Οι Roerichs δεν αναγνώριζαν την ηγεσία τους, ισχυριζόμενοι ότι μετά το θάνατο της Blavatsky, η Besant είχε χάσει την επαφή της με την Ιεραρχία. Κατά τη γνώμη τους, η "μαύρη ιδιοφυΐα" C.W. Leadbeater είχε διαστρεβλώσει και παραποιήσει τη διασκέδαση της διδασκαλίας- ως εκ τούτου, θεωρήθηκε "επιζήμιος". (Y. Rerih 2000-2009, II: 174, 322, 506, 241).''


3. The dangers of a mediumistic personality

This phenomenon leads up to much that has happened in a terribly psychologically-tragic way, one night call it, in the case of poor H.P. Blavatsky, who in the most eminent sense of the word, was a mediumistic personality. Her intellect was, however, never adequate to examine what was passed over to her by people who were not always honourable, but who could work precisely through Madame-Blavatsky. These persons concocted things which were not always irreproachable; in an egoistic sense and through the mediumistic intellect of Blavatsky they made this into something which then worked on people in a suggestive way.

[...]

You see, my dear friends, it happens all too often that one may become a member of the Anthroposophical Society, and yet carry into that Society all the various habits, inclinations, sympathies and antipathies that one had before becoming a member, and continue to exercise them. It is necessary to think this over. I have therefore today made the subject of our studies something that closely concerns us and that is real—and that is: how it is possible for imposters to appear who want to make propaganda for some one-sided world concept and make use of a mediumistic personality in order to introduce this one-sided world concept to the world. Just as the one who appeared in the place of the Master Kut-Humi stood there as an imposter and implanted a one-sided world concept in Blavatsky, so also was it possible for people not to see that behind her stood a grey magician who was in the pay of a narrowly circumscribed human society, and wished to promulgate a definite human world conception.

The Tree of Life and the Tree of the Knowledge of Good and Evil

GA 162, 21 August 1915, Dornach, Lecture 4: Harmonizing Thinking, Feeling and Willing

https://rsarchive.org/.../English/TS1989/19150801p01.html




4. Isis Unveiled contains references to ca. 1400 titles, so Blavatsky’s erudition might seem impressive at first sight. However, we know that the book relied to a very great extent on largely unacknowledged borrowings and quotations that can be traced to just about one hundred nineteenth-century books and articles about religion and the occult. This fact was demonstrated conclu- sively by the researches of  William Emmette Coleman, who notoriously accused Blavatsky of  plagiarism in his much-noted article “The Sources of Madame Blavatsky’s Writings,” published in 1895 as an appendix to Vsevolod Sergyeevich  Solovyoff ’s A Modern Priestess of  Isis......

Και όπως μας λέει πιο κάτω και ο μελετητής :

Ωστόσο, ενώ η πολεμικές προθέσεις Coleman είναι προφανείς, δεν μπορεί να υπάρξει καμία αμφιβολία ότι η ανάλυση του ήταν ουσιαστικά σωστή. Όπως αποδείχθηκε πρόσφατα από τον Τζέικ Γουίντσεστερ, οι αναλύσεις του ήταν σχολαστικές και τα αποδεικτικά στοιχεία του ήταν πειστικά. 

The Theosophical Imagination από τον Wouter J. Hanegraaff (Correspondences 5 (2017) 3–39 )


5. Μια τραγική βλακώδης γενικευμένη τοποθέτηση :

The Christian religion – including its God, its Saviour, its Bible, and its doctrines – is largely built upon centuries and centuries of lies, treachery, ignorance, and corruption. H.P. Blavatsky, founder of the Theosophical Movement, had no qualms about describing Christianity as the most arrogant, ignorant, and impudent of all the world’s religions. It is also the one which stands on the shakiest and most dangerous ground when it comes to the investigation of facts, history, theology, and proofs – for in the 21st century blind fanatical faith and wilful ignorance will not and CANNOT prevail against evidence and hard fact. It could also be described as the most unphilosophical, unscientific, illogical, and hypocritical of religions, not to mention the one which has caused and instigated the most violence, destruction, and bloodshed in the world. It is “a parasitic growth” and it is “suicidal” for any country to adopt it as the national religion (“Five Messages from H.P. Blavatsky to the American Theosophists” p. 11).


6. Το Βιβλίο του Dzyan (ή "Dzan") είναι εντελώς άγνωστο στους φιλολόγους μας, ή εν πάση περιπτώσει δεν το άκουσαν ποτέ με το σημερινό του όνομα. Αυτό είναι, φυσικά, ένα μεγάλο μειονέκτημα για όσους ακολουθούν τις μεθόδους έρευνας που ορίζει η επίσημη Επιστήμη, αλλά για τους σπουδαστές του Αποκρυφισμού και για κάθε γνήσιο Αποκρυφιστή, αυτό έχει μικρή σημασία. 

Ο κύριος όγκος των Διδασκαλιών που παρατίθενται βρίσκεται διασκορπισμένος σε εκατοντάδες και χιλιάδες Σανσκριτικά MSS., μερικά ήδη μεταφρασμένα - παραμορφωμένα στις ερμηνείες τους, ως συνήθως, - άλλα περιμένουν ακόμα τη σειρά τους. Κάθε μελετητής, επομένως, έχει την ευκαιρία να επαληθεύσει τις δηλώσεις που γίνονται εδώ και να ελέγξει τα περισσότερα από τα αποσπάσματα. Μερικά νέα γεγονότα (νέα μόνο για τον βέβηλο Ανατολιστή) και αποσπάσματα που παρατίθενται από τα Σχόλια θα είναι δύσκολο να εντοπιστούν. Αρκετές από τις διδασκαλίες, επίσης, έχουν μέχρι τώρα μεταδοθεί προφορικά: όμως ακόμη και αυτές υπονοούνται σε κάθε περίπτωση στους σχεδόν αμέτρητους τόμους της Βραχμανικής, Κινεζικής και Θιβετιανής ναο-λογοτεχνίας.

Helena Blavatsky




7. Gurdjieff and Blavatsky: Western Esoteric Teachers in Parallel 

by Johanna Petsche

Το παρόν άρθρο ασχολείται με τις σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητες αλληλεπιδράσεις μεταξύ των βιογραφιών (πραγματικών και μυθολογικών), των δημόσιων προσώπων και των διδασκαλιών της Μαντάμ Έλενα Πετρόβνα Μπλαβάτσκυ (1831-1891) και του Τζορτζ Ιβάνοβιτς Gurdjieff (περ. 1866-1949). Αν και οι ζωές τους συμπίπτουν στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα, η Μπλαβάτσκυ και ο Γκουρτζίεφ δεν συναντήθηκαν ποτέ. Τα χρόνια που είναι πιο προφανές ότι τους συνδέουν είναι μεταξύ 1912 και 1916, μετά το θάνατο της Μπλαβάτσκυ, όταν ο Γκουρτζίεφ εδραιωνόταν ως πνευματικός δάσκαλος και διατύπωνε τις διδασκαλίες του στο Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη. Εκείνη την εποχή η Θεοσοφία ανθούσε στη Ρωσία, ιδιαίτερα σε αυτές τις πόλεις, οι οποίες αποτελούσαν σημαντικά κέντρα της αποκρυφιστικής αναγέννησης. Θα υποστηριχθεί ότι ο Γκουρτζίεφ επωφελήθηκε από τη δημοτικότητα της Θεοσοφίας με το να φορώντας μια εικόνα σαν του Μπλαβάτσκι και χρησιμοποιώντας αναγνωρίσιμες θεοσοφικές ορολογία προκειμένου να προσελκύσει οπαδούς στη Ρωσία.

Literature & Aesthetics 21 (1) June 2011


8. Blavatsky το Besant:

Child,’ she said to me long afterwards, ‘your pride is terrible; you are as proud as Lucifer himself.


9. That Blavatsky wrote Isis “with a little help from her friends,” as suggested above, is in fact an understatement. It is clear that without the labors of  her long-suffering collaborator Henry Steel Olcott and Bouton’s editor, the classical scholar Alexander Wilder – in addition to various other people who were involved in the process at some point and to some extent – the book would never have seen the light of  day. 30 The manuscript went through an enormously complicated and chaotiprocess of  writing, re-writing, correcting, cutting and pasting, editing, re-editing,and revising; but even so, with characteristic candor Blavatsky herself  would lateadmit that the published version still had “no system in it” and looked “as if  mass of  independent paragraphs having no connection with each other, had beewell shaken up in a waste-basket, and then taken out at random and – published.”

The Theosophical Imagination

Wouter J. Hanegraaff


10. Δεν θέλω να κακολογήσω αλλά για να υποστηρίζεις όλα αυτά τα παρακάτω θα πρέπει να έχεις μαλάκυνση εγκεφάλου και μια σατανική καρδιά.

Είναι "ο Σατανάς που είναι ο θεός του πλανήτη μας και ο μοναδικός θεός", και αυτό χωρίς καμία υπαινικτική μεταφορά στην κακία και τη διαφθορά του. Διότι είναι ένα με τον με τον Λόγο, "ο πρώτος γιος, ο μεγαλύτερος των θεών "59 . Σε αυτή την περίπτωση δεν είναι παρά φυσικό -ακόμη και από τη σκοπιά του νεκρού γράμματος- να δούμε τον Σατανά, το φίδι της Γένεσης, ως τον πραγματικό δημιουργό και ευεργέτη, τον Πατέρα της πνευματικής ανθρωπότητας. Διότι είναι αυτός που ήταν ο "προάγγελος του φωτός", ο φωτεινός λαμπερός Εωσφόρος, που άνοιξε τα μάτια του αυτόματου που δημιούργησε ο Ιεχωβά, όπως ισχυρίζεται- και αυτός ήταν ο πρώτος που ψιθύρισε: "την ημέρα που θα το φάτε, θα το φάτε... θα γίνετε σαν τον Ελοχίμ, γνωρίζοντας το καλό και το κακό"- μπορεί να θεωρηθεί μόνο στο φως ενός Σωτήρα.60 Ο Σατανάς, ο εχθρός του Θεού, είναι στην πραγματικότητα, το ύψιστο θείο Πνεύμα61. Ο Εωσφόρος είναι το θεϊκό και το επίγειο φως, το "Άγιο Πνεύμα" και ο "Σατανάς", σε ένα και την ίδια στιγμή.62

Blavatsky, Helena. The Secret Doctrine. Vol. 2, Theosophical University

Press, 1888.


11. THE BOOK OF DZYAN: THE CURRENT STATE OF THE EVIDENCE 

BY DAVID  REIGLE

The Secret Doctrine, H. P. Blavatsky's 1888 magnum opus, is based on stanzas allegedly translated from a secret 'Book of Dzyan.' In 125 years, not a single one of these stanzas has been traced in any known book. While we  would  not  expect to  trace  verses  from  a secret book in known books, this has nonetheless been taken to confirm the widely held view that the Book of Dzyan is a product of Blavatsky's imagination. Indeed, it is practically impossible to verify the authenticity of a book when we have only alleged translations from it, and not an original language text. On the expectation that  a  Sanskrit  or  Tibetan  original  would  become available in my lifetime, I have devoted the past few decades to preparing for this. In the course of doing so, I have come across significant circumstantial evidence in favor of the authenticity of the Book of Dzyan. Until conclusive evidence in the form of an original language manuscript  becomes  available,  it may be worthwhile  to present the current state of the circumstantial evidence.

From among this circumstantial evidence, five distinctive parallels between the teachings of the Book of Dzyan and those of known books stand out. The first of  these  parallels  is  of  something described as being neither non-existent nor existent, yet breathing, when there was only darkness. This parallel is to Rgveda X.129, the so-called 'Hymn of Creation.' This text was already available in Blavatsky's time. The remaining four are to texts that were not available in her time. The second of these parallels is the highly,) unusual idea of four modes of birth for humans: the self-born or parentless, the sweat-born, and the eggborn, preceding the womb-born as at present. This parallel is to the Abhidharma-kosa and Bhasya by Vasubandhu, chapter 3, verses' 8-9. This fundamental Buddhist text did not become available in any European language until its 1923-193 ] French translation from the Chinese and Tibetan translations, while its Sanskrit original was not discovered until the mid-1930s, and not published until 1946 (kosa-karika) and 1967 (bhasya).


12. Some time ago, a Theosophist, Mr. R***, was travelling by rail with an American gentleman, who told him how surprised he had been by his visit to our London Headquarters. He said that he had asked Mdme. Blavatsky what were the best Theosophical works for him to read, and had declared his intention of procuring Isis Unveiled,* when to his astonishment she replied, “Don’t read it, it is all trash.”

Now I did not say “trash” so far as I remember; but what I did say in substance was: “Leave it alone; Isis will not satisfy you. Of all the books I have put my name to, this particular one is, in literary arrangement, the worst and most confused.” And I might have added with as much truth that, carefully analysed from a strictly literary and critical standpoint, Isis was full of misprints and misquotations; that it contained useless repetitions, most irritating digressions, and to the casual reader unfamiliar with the various aspects of metaphysical ideas and symbols, as many apparent contradictions; that much of the matter in it ought not to be there at all and also that it had some very gross mistakes due to the many alterations in proof-reading in general, and word corrections in particular. Finally, that the work, for reasons that will be now explained, has no system in it; and that it looks in truth, as remarked by a friend, as if a mass of independent paragraphs having no connection with each other, had been well shaken up in a waste-basket, and then taken out at random and—published.

Such is also now my sincere opinion. The full consciousness of this sad truth dawned upon me when, for the first time after its publication in 1877, I read the work through from the first to the last page, in India in 1881. And from that date to the present, I have never ceased to say what I thought of it, and to give my honest opinion of Isis whenever I had an opportunity for so doing.

MY BOOKS

[Lucifer, Vol. VIII, No. 45, May, 1891, pp. 241-247]

Alchymia Archetypica : Θεουργία, Εσωτερική Μεταμόρφωση και Ιστοριογραφία της Αλχημείας από τον Hereward Tilton


Alchymia Archetypica : 

Θεουργία, Εσωτερική Μεταμόρφωση και Ιστοριογραφία της Αλχημείας από τον Hereward Tilton

Αυτή η αντίληψη του δέκατου ένατου αιώνα για την αλχημεία ως μια λίγο πολύ αποκλειστικά πνευματική, υποκειμενική επιδίωξη προέκυψε ως φυσικό επακόλουθο της προόδου της επιστήμης του Διαφωτισμού και της κατάρρευσης των εργαστηριακών αλχημικών παραδειγμάτων, ιδίως της μείωσης της αξιοπιστίας της μετατροπής των μετάλλων. Ως εκ τούτου, οι απόψεις των Blavatsky, Wilder και Hitchcock αποτελούν µέρος µιας ευρύτερης µεταδιαφωτιστικής επανεκτίµησης των εσωτεριστικών παραδόσεων που χαρακτηρίζουν τον αποκρυφισµό του δέκατου ένατου αιώνα, η οποία συνδέεται µε µια σημαντική ύφεση στην πρακτική της εργαστηριακής αλχηµείας. Είναι σαφές ότι αυτή ήταν μια σχετικά καθυστερημένη εξέλιξη. Όπως θα δούμε, μεταξύ των μασονικών ανώτερων βαθμίδων η "πνευματική αλχημεία" συνυπήρχε με μια εργαστηριακή αλχημεία που διατηρήθηκε σε σχετικά μεγάλη κλίμακα μέχρι τις τελευταίες δεκαετίες του δέκατου όγδοου αιώνα.

Παρ' όλα αυτά, η Ελευθεροτεκτονική οικειοποίηση του αλχημιστικού συμβολισμού (όπως τη συναντάμε, για παράδειγμα, στη Rite Ecossais philosophique, βλ. Bogdan 2007:107-120) αποτέλεσε αναμφίβολα σημαντική πηγή για την πνευματική αλχημεία του δέκατου ένατου αιώνα. Ο Hitchcock, γιος ενός επιφανούς μασόνου του Βερμόντ, συγκρίνει ρητά την αντίληψή του για την πνευματική αλχημεία ως ένα συγκαλυμμένο δόγμα ηθικής κάθαρσης και αναγέννησης με τη "μυστική γλώσσα" του τεκτονισμού, που χρησιμοποιούνταν για να επικοινωνούν "μεταξύ των μυημένων, δόγματα για τα οποία είχαν πάρει "όρκο" να μην μιλήσουν άμεσα" (Hitchcock 1857: 151). Η επιρροή του τεκτονισμού είναι επίσης εμφανής στο έργο μιας άλλης εκπροσώπου της αποκλειστικά πνευματικής ερμηνείας της αλχημείας, της Mary Anne Atwood (1817-1910). Στο ανώνυμα δημοσιευμένο έργο της Suggestive Inquiry into the Hermetic Mystery

(1850), η Atwood πρότεινε ότι ο αλχημικός συμβολισμός αντανακλούσε μια υπολογισμένη προσπάθεια παραπλάνησης όσων αναζητούσαν στον εξωτερικό κόσμο μια τελειότητα που βρισκόταν μόνο μέσα στον άνθρωπο. Βασιζόμενη στις διδασκαλίες του ζωικού μαγνητισμού, προσπάθησε να δείξει ότι "ο άνθρωπος [...] είναι το πραγματικό εργαστήριο της ερμητικής τέχνης, η ζωή του το αντικείμενο, το μεγάλο αποστακτήριο, το πράγμα που αποστάζει και το πράγμα που αποστάζει, και η Αυτογνωσία [...] είναι η ρίζα κάθε αλχημικής παράδοσης" (153). Είναι ενδεικτικό ότι περιγράφει επίσης την αλχημική τέχνη ως ένα είδος Ελευθεροτεκτνισμού", δηλώνοντας ότι η προσπάθεια των αλχημιστών να τελειοποιήσουν τη Φύση και να οικοδομήσουν ένα "αθάνατο οικοδόμημα του Φωτός" θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο από έναν "Master Mason" ή "Μεγάλο Αρχιτέκτονα" (460). Στο τέλος του Suggestive Inquiry διαφημίζεται ένα άλλο έργο της Άτγουντ: ένα ποίημα για τον αλχημιστικό συμβολισμό στο οποίο "οι μασονικοί τύποι θεωρούνται συγκαλυμμένες αναφορές στην Ερμητική Τέχνη" (533). Το ποίημα αυτό δεν δημοσιεύθηκε ποτέ και μάλιστα, για λόγους που δεν είναι ακόμη απολύτως σαφείς, η Άτγουντ ονόμασε τα περισσότερα αντίτυπα της Suggestive Inquiry και τα κατέστρεψε.

Ο όρος απόκρυφες επιστήμες


Ο όρος απόκρυφες επιστήμες


Ο όρος απόκρυφες επιστήμες χρησιμοποιήθηκε στην Ευρώπη του 16ου αιώνα για να αναφερθεί στην αστρολογία, την αλχημεία και τη φυσική μαγεία. Ο όρος αποκρυφισμός εμφανίστηκε στη Γαλλία του 19ου αιώνα, μεταξύ προσωπικοτήτων όπως ο Antoine Court de Gébelin, συνδέθηκε με διάφορες Γαλλικές εσωτεριστικές ομάδες που συνδέονταν με τον Éliphas Lévi και τον Papus και το 1875 εισήχθη στην Αγγλική γλώσσα από την Helena Blavatsky.

Η παλαιότερη γνωστή χρήση του όρου αποκρυφισμός είναι στη Γαλλική γλώσσα, ως l'occultisme. Με αυτή τη μορφή εμφανίζεται στο άρθρο του A. de Lestrange που δημοσιεύτηκε στο Dictionnaire des mots nouveaux («Λεξικό των νέων λέξεων») του Jean-Baptiste Richard de Randonvilliers το 1842. Ωστόσο, δεν σχετιζόταν, σε αυτό το σημείο, με την έννοια του Ésotérisme chrétien, όπως έχει ισχυριστεί ο Hanegraaff, αλλά για να περιγράψει ένα πολιτικό «σύστημα αποκρυφισμού» που στρεφόταν κατά των ιερέων και των αριστοκρατών.

Το 1853, ο τεκτονικός συγγραφέας Jean-Marie Ragon είχε ήδη χρησιμοποιήσει τον αποκρυφισμό στο δημοφιλές έργο του Maçonnerie occulte, συσχετίζοντάς τον με παλαιότερες πρακτικές που, από την Αναγέννηση, είχαν ονομαστεί «απόκρυφες επιστήμες» ή «απόκρυφη φιλοσοφία», αλλά και με τις πρόσφατες σοσιαλιστικές διδασκαλίες του Charles Fourier. Ο Γάλλος εσωτεριστής Éliphas Lévi χρησιμοποίησε στη συνέχεια τον όρο στο επιδραστικό βιβλίο του για την τελετουργική μαγεία, Dogme et rituel de la haute magie, που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1856.

Theosophy: History of a Pseudo-Religion του René Guénon. Κεφ. 3 Η Θεοσοφική εταιρία και ο Ροδοσταυρισμός


Theosophy: History of a Pseudo-Religion του René Guénon. 

Κεφ. 3 Η Θεοσοφική εταιρία και ο Ροδοσταυρισμός

Το 1876, ο Olcott γράφει στον Stainton Moses ότι είναι δεόντως εγγεγραμμένος ως δόκιμος στην Αδελφότητα, ότι βρίσκεται "εδώ και πολύ καιρό σε προσωπική επαφή μέσω ταχυδρομείου" με τους ηγέτες της και ότι του έχουν γράψει σχετικά με "ορισμένα πράγματα που η κυρία Blavatsky δεν υποψιάζεται καν ότι γνωρίζει". Τι είδους "Αδελφότητα" εμπλέκεται εδώ; Σίγουρα δεν είναι η "H B of L, nor ούτε μπορεί να είναι ούτε η Arya Samaj, με την οποία η τελική συμμαχία συνήφθη μόλις τον επόμενο χρόνο, και δεν υπήρχε ακόμη κανένα ζήτημα για την περίφημη "Μεγάλη Λευκή Στοά" ή την "Αδελφότητα του Θιβέτ", αλλά οι όροι που χρησιμοποιήθηκαν ήταν αρκετά ασαφείς ώστε να αφήνουν περιθώρια για όλη την επακόλουθη σύγχυση, είτε σκόπιμη είτε όχι. Σε μια άλλη επιστολή που απευθυνόταν λίγο αργότερα στον ίδιο αποδέκτη -από την οποία φαίνεται να προκύπτει ότι ο Μωυσής είχε συμφωνήσει να εισέλθει στην εταιρεία στην οποία ανήκε ο Όλκοτ, διαβάζουμε τα εξής:

Εκφράζοντας τα συγχαρητήριά μου, θα ήθελα να ρωτήσετε τον Imperator αν θα μπορούσε να κάνει κάτι με ψυχολογικό τρόπο [sic] προκειμένου να εμποδίσει την κυρία Μπλαβάτσκυ να πάει στην Ινδία. Είμαι πολύ ανήσυχος γι' αυτό. Δεν μπορώ να κάνω τίποτα ο ίδιος .... Οι συκοφαντίες που κυκλοφορούν εδώ και στην Ευρώπη την έχουν αποθαρρύνει τόσο βαθιά ... που φοβάμαι ότι μπορεί να την χάσουμε. Αυτό μπορεί να είναι κάτι ασήμαντο για τους πνευματιστές, αλλά είναι κάτι σημαντικό για εμάς τους τρεις .... Ρωτήστε τον Imperator τι προτείνω .... Φαίνεται να είναι ένα σοφό πνεύμα και ίσως να είναι ένα ισχυρό πνεύμα. Ρωτήστε τον αν είναι πρόθυμος και ικανός να μας βοηθήσει .... Έχουμε εδώ μια κυρία Thompson, μια πλούσια χήρα με περιουσία επτά εκατομμυρίων δολαρίων, η οποία προετοιμάζει το έδαφος για τη Mme Blavatsky. Η κυρία αυτή προσφέρει τα χρήματά της και όλα τα υπόλοιπα για να πάει στην Ινδία, δίνοντάς της έτσι την ευκαιρία να μελετήσει και να δει με τα μάτια της .... Μην ξεχνάτε τον Imperator.

Αυτή τη φορά έχουμε επίσημη απόδειξη ότι η κυρία Μπλαβάτσκυ δεν είχε πάει ποτέ στην Ινδία πριν από την παραμονή της στην Αμερική. Ωστόσο, ήταν επιθυμία της να πάει εκεί επειδή ένιωθε την ανάγκη "να μελετήσει και να δει με τα μάτια της, απόδειξη ότι δεν ήταν τόσο "μυημένη" και δεν είχε φτάσει ακόμη στο σημείο να έχει ένα σύνολο σταθερών και σταθερών πεποιθήσεων. Ωστόσο, υπήρχε εκείνη την εποχή μια επιρροή της οποίας οι Olcott και Stain ton Moses ήταν οι φορείς και η οποία ήταν αντίθετη με την αναχώρηση της Mme Blavatsky για την Ινδία, και δεν ήταν επομένως ούτε η επιρροή του Arya Samαj ούτε η επιρροή οποιασδήποτε άλλης ανατολικής οργάνωσης.

Τώρα γιατί ο Όλκοτ λέει "για τους τρεις μας"; Ο ίδιος και ο ανταποκριτής του -δηλαδή μόνο δύο- ο τρίτος θα μπορούσε κάλλιστα να είναι αυτός ο αυτοκράτορας, την υποστήριξη του οποίου ζητάει τόσο επίμονα. Ποιο ήταν αυτό το μυστηριώδες ον; Προφανώς, ήταν ένα "πνεύμα" που εκδηλωνόταν στον κύκλο που διηύθυνε ο Stainton Moses και ο φίλος του Dr Speer. Αλλά αυτό που είναι παράξενο και μπορεί να αποτελέσει κλειδί για πολλά πράγματα είναι ότι αυτό το "πνεύμα" διεκδικεί το όνομα, ή μάλλον τον τίτλο, του Imperator, δηλαδή τον τίτλο του επικεφαλής μιας Αγγλικής μυστικής εταιρείας, του Τάγματος της Χρυσής Αυγής στο Εξωτερικό.

Αυτό το Τάγμα ισχυρίζεται ότι είναι μια " εταιρεία αποκρυφιστών που μελετούν την ύψιστη πρακτική μαγεία", η οποία "λειτουργεί παράλληλα με τον αληθινό Ροδοσταυρισμό". Υπάρχουν τρεις επικεφαλής αξιωματούχοι: ο Imperator, ο Praemonstrator και ο Cancellarius.Το ίδιο αυτό Τάγμα είναι στενά συνδεδεμένο με την Societas Rosicruciana στην Αγγλία, που ιδρύθηκε το 1867 από τον Robert Wentworth Little, έχει εννέα βαθμίδες που χωρίζονται σε τρεις τάξεις, οι αρχηγοί της είναι τρεις στον αριθμό, όπως εκείνοι της Χρυσής Αυγής, και κατέχουν τον τίτλο του Μάγου.

Η Societas Rosicruciana δέχεται ως μέλη μόνο τέκτονες που κατέχουν το βαθμό του Master και ο αριθμός τους περιορίζεται σε 144, εκτός από τα επίτιμα μέλη. Διαθέτει τέσσερα "Κολλέγια", εγκατεστημένα στο Λονδίνο, το Γιορκ, το Μπρίστολ και το Μάντσεστερ. Μια παρόμοια οργάνωση υπάρχει στη Σκωτία από το 1877 και ένας άλλος κλάδος ιδρύθηκε στην Αμερική το 1880, πρόκειται για δύο κλάδους της Αγγλικής Εταιρείας, αν και διοικητικά είναι ανεξάρτητοι.

Μια επιστολή προς τον διευθυντή της Θεοσοφικής Επιθεώρησης Lucifer τον Ιούλιο του 1889 από τον κόμη MacGregor Mathers, ο οποίος ήταν τότε γραμματέας του Μητροπολιτικού Κολλεγίου της Societas Rosicruciana και μέλος του Ανώτατου Συμβουλίου της Αγγλίας, αναφέρει μεταξύ άλλων ότι: 

Η Εταιρεία του μελετά τη δυτική παράδοση ....Η γνώση όσον αφορά την πρακτική είναι προνόμιο των υψηλότερων μυημένων, οι οποίοι την κρατούν μυστική, όλοι οι Αδελφοί κρατούν μυστικό τον βαθμό τους. Η Θεοσοφική Εταιρεία διατηρεί φιλικές σχέσεις μαζί τους .... Οι Ερμητικοί μαθητές της Ροδοσταυρικής G.D. [Χρυσή Αυγή] είναι, τρόπον τινά, οι εκπρόσωποί της στο εξωτερικό.

Ο κύριος στόχος πίσω από τη δημοσίευση αυτού του είδους μανιφέστου ήταν να αποκηρύξει ένα συγκεκριμένο "Τάγμα της Δρόσου και του Φωτός" ( Ordo Roris et Lucis), μια άλλη αποκαλούμενη Αγγλική Ροδοσταυρική κοινότητα που αναφέρθηκε νωρίτερα στην ίδια ανασκόπηση. 3 Αυτή η εταιρεία βρισκόταν σε άμεσο ανταγωνισμό με τη Χρυσή Αυγή και τη Societas Rosicruciana, και τα μέλη της, που ήταν κυρίως πνευματιστές, κατηγορήθηκαν ότι ασκούσαν "μαύρη μαγεία", ακολουθώντας ένα έθιμο που είναι στην πραγματικότητα ευρέως διαδεδομένο στους θεοσοφικούς κύκλους, όπως θα δούμε αργότερα.

Η επιστολή του κόμη MacGregor φέρει τα ακόλουθα συνθήματα: Sapiens dominabitur astris-Deo duce, comite ferro Non omnis moriar-Vincit omnia veritas- περιέργως, το τελευταίο αυτό σύνθημα είναι επίσης το σύνθημα της "H B of L", ενός δεδηλωμένου εχθρού της Θεοσοφικής Εταιρείας και της Societas Rosicruciana. Η επιστολή τελειώνει με αυτές τις λέξεις που προσδίδουν επίσημο χαρακτήρα: "Δημοσιεύεται με εντολή του Superior Sapere Aude, Cancellarius in Londinense", ακολουθούμενη από αυτό το μάλλον αινιγματικό υστερόγραφο: "Επτά ειδήμονες που κατέχουν το ελιξίριο της μακράς ζωής είναι σήμερα εν ζωή και συναντώνται κάθε χρόνο σε διαφορετική πόλη.

Ήταν ο Imperator του G.D. ένας από αυτούς τους μυστηριώδεις "επτά adepts"; Αυτό είναι πολύ πιθανό, και έχουμε ακόμη και άλλες ενδείξεις που τείνουν να το επιβεβαιώσουν, αλλά ο "Superior Sapere Aude" μπορεί να μην είχε εξουσιοδοτήσει πιο σαφείς αποκαλύψεις για το θέμα αυτό.

Ο συγγραφέας της παραπάνω επιστολής, ο οποίος πέθανε πριν από λίγα χρόνια, ήταν ο μεγαλύτερος αδελφός ενός άλλου ΜακΓκρέγκορ, εκπροσώπου του Τάγματος της Χρυσής Αυγής στο Εξωτερικό στη Γαλλία και επίσης μέλος της Θεοσοφικής Εταιρείας. Το 1899 και το 1903, έγινε κάποια φασαρία στο Παρίσι σχετικά με τις προσπάθειες που έκαναν ο κύριος και η κυρία MacGregor Mathers να επαναφέρουν τη λατρεία της Ίσιδας υπό την αιγίδα του αποκρυφιστή συγγραφέα Jules Bois, προσπάθειες που εξάλλου ήταν μάλλον φανταστικές αν και στην εποχή τους είχαν κάποια επιτυχία ως περιέργεια. 

Μπορούμε να προσθέσουμε ότι η κυρία MacGregor, η "Μεγάλη Ιέρεια Anari", είναι αδελφή του [Henri] Bergson. Το επισημαίνουμε αυτό ως δευτερεύουσα πληροφορία χωρίς να επιθυμούμε να βγάλουμε συμπεράσματα, αν και σε ένα σημείο μπορεί αναμφισβήτητα να υπάρχει κάτι περισσότερο από μια απλή ομοιότητα μεταξύ των τάσεων του Θεοσοφισμού και εκείνων της φιλοσοφίας του Bergson.

Κάποιοι έχουν προχωρήσει ακόμη περισσότερο. Έτσι, σε ένα άρθρο σχετικά με μια διαμάχη για τον Bergsonism, ο Georges Pecoul γράφει ότι:

Οι θεωρίες της Θεοσοφικής Εταιρείας μοιάζουν τόσο παράξενα με εκείνες του Bergson που μπορεί κανείς να αναρωτηθεί αν δεν προέρχονται και οι δύο από μια κοινή πηγή και αν ο Bergson, ο Olcott, ο Leadbeater, η κυρία Blavatsky και η Annie Besant πήγαν όλοι στη σχολή του ίδιου Mahatma, του Koot Hoomi ή... κάποιου άλλου. 6 [Και προσθέτει] Φέρνω αυτό το πρόβλημα στην προσοχή των ερευνητών, η λύση του θα μπορούσε ίσως να ρίξει πρόσθετο φως στην πολύ μυστηριώδη προέλευση ορισμένων ρευμάτων της σύγχρονης σκέψης και στη φύση των "επιρροών" που δέχονται όλοι τους -συχνά ασυνείδητα- και οι οποίες είναι οι ίδιες φορείς διανοητικών και πνευματικών επιρροών.

Σίγουρα συμφωνούμε με τον Pecoul όσον αφορά αυτές τις "επιρροές" και μάλιστα πιστεύουμε ότι ο ρόλος τους είναι τόσο σημαντικός όσο και γενικά ανυποψίαστος. Άλλωστε, ποτέ δεν είχαμε καμία αμφιβολία για τις συγγένειες του Μπεργκσονισμού με τα "νεοπνευματιστικά" κινήματα, και δεν θα μας εξέπληττε καν να δούμε τον Μπεργκσον, ακολουθώντας το παράδειγμα του Ουίλιαμ Τζέιμς, να καταλήγει τελικά στον πνευματισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, έχουμε ιδιαίτερα εντυπωσιακές αποδείξεις σε μια φράση από την Energie Spirituelle, το τελευταίο βιβλίο του Bergson, στην οποία, ενώ παραδέχεται ότι "η ίδια η αθανασία δεν μπορεί να αποδειχθεί πειραματικά", δηλώνει ότι "αυτό θα ήταν ήδη κάτι, θα σήμαινε μάλιστα πολλά για να μπορέσουμε να αποδείξουμε σε πειραματικό επίπεδο την πιθανότητα επιβίωσης για ένα χρονικό διάστημα X.

Αυτό ακριβώς δεν ισχυρίζονται ότι κάνουν οι πνευματιστές; Πριν από μερικά χρόνια ακούσαμε μάλιστα ότι ο Bergson ενδιαφερόταν ενεργά για "πειράματα" αυτού του είδους, παρέα με διάφορους διάσημους επιστήμονες μεταξύ των οποίων, όπως μας είπαν, ήταν ο καθηγητής d'Arsonval και η κυρία Curie. Θα θέλαμε να πιστεύουμε ότι η πρόθεσή του ήταν να μελετήσει αυτά τα πράγματα όσο το δυνατόν πιο "επιστημονικά", αλλά πόσοι άλλοι άνδρες της επιστήμης -όπως ο William Crookes και ο Lombroso, αφού ξεκίνησαν με αυτόν τον τρόπο, "μεταστράφηκαν" στο πνευματιστικό δόγμα! Ποτέ δεν μπορεί να ειπωθεί πολύ συχνά πόσο επικίνδυνα είναι αυτά τα πράγματα, σίγουρα, ούτε η επιστήμη ούτε η φιλοσοφία μπορούν να παράσχουν επαρκή εγγύηση για να μπορέσει κανείς να τα χειριστεί ατιμώρητα.

Επιστρέφοντας τώρα στον Ροδοσταυρισμό, ο οποίος μπαίνει για πρώτη φορά στην εικόνα εδώ και ο οποίος ήταν ο λόγος για αυτή την παρέκβαση, θα επισημάνουμε ότι σε αρκετές περιπτώσεις στο Theosophist και στα βιβλία του ο Όλκοτ έγραψε ότι η κυρία Μπλαβάτσκυ φορούσε πάντα ένα κόσμημα Ροδόσταυρου "το οποίο είχε λάβει από έναν adept". Ωστόσο, όταν βρισκόταν υπό την επιρροή του "H B of L", ο Όλκοτ περιφρονούσε μόνο τους σύγχρονους Ροδόσταυρους. Έγραψε στον Stainton Moses το 1875 ότι:

Η Αδελφότητα [του Ροδόσταυρου], που θεωρείται ο ενεργός κλάδος του αληθινού Τάγματος, εξαφανίστηκε με τον Καλιόστρο, όπως ακριβώς εξαφανίστηκε ο [operative] τεκτονισμός με τον Wren".

Εδώ, οι λέξεις "ενεργός κλάδος του αληθινού Τάγματος" αναφέρονται σε ένα απόσπασμα από τις διδασκαλίες του "H B of L.".Χ." όπου αναφέρεται ότι:

ο όρος "Ροδόσταυρος" δεν υποδηλώνει ολόκληρο το Τάγμα, αλλά μόνο εκείνους που έλαβαν τις πρώτες διδασκαλίες στο θαυμαστό σύστημά του, αυτό είναι μόνο ένα συνθηματικό με το οποίο οι Αδελφοί διασκεδάζουν και συγχρόνως ξεγελούν τον κόσμο.

Δεν είναι πρόθεσή μας εδώ να υπεισέλθουμε στις διαμάχες που σχετίζονται με την προέλευση και την ιστορία του αληθινού και του ψεύτικου Ροδόσταυρου. Πρόκειται για πραγματικούς γρίφους που δεν έχουν ποτέ επιλυθεί ικανοποιητικά και για τους οποίους οι συγγραφείς που ισχυρίζονται ότι είναι περισσότερο ή λιγότερο Ροδόσταυροι δεν φαίνεται να γνωρίζουν πολύ περισσότερα από οποιονδήποτε άλλον. Γράφοντας αυτά τα τελευταία λόγια, έχουμε ιδιαίτερα στο μυαλό μας τον Δρ Franz Hartmann, ο οποίος έπαιξε σημαντικό ρόλο στη Θεοσοφική Εταιρεία όταν η έδρα της μεταφέρθηκε στην Ινδία, και με τον οποίο η κυρία Μπλαβάτσκυ δεν φαίνεται να είχε πάντα τις καλύτερες σχέσεις, όπως θα δούμε σε σχέση με την υπόθεση της Εταιρείας Ψυχικής Έρευνας. Το άτομο αυτό, που γεννήθηκε το 1838 στο Donauwerth της Βαυαρίας, ισχυριζόταν ότι ήταν Ροδόσταυρος, αλλά άλλου κλάδου από τις Αγγλικές Εταιρείες που αναφέρθηκαν παραπάνω. Αν θέλουμε να τον πιστέψουμε, είχε "ανακαλύψει" μια Αδελφότητα του αληθινού Ροδόσταυρου στο Κέμπτεν, μια πόλη διάσημη για τα στοιχειωμένα σπίτια της, όπου πέθανε το 1912. Στην πραγματικότητα, πιστεύουμε ότι πρόκειται μόνο για έναν μύθο που προσπάθησε να τεκμηριώσει για να δώσει την εντύπωση μιας σοβαρής βάσης σε ένα συγκεκριμένο "Τάγμα του Εσωτερικού Ροδόσταυρου", το οποίο προωθούσε. Αυτός ο Δρ Χάρτμαν δημοσίευσε αρκετά έργα!' τα οποία δεν έτυχαν τόσο καλής υποδοχής από τους ηγέτες της Societas Rosicruciana στην Αγγλία, παρόλο που και αυτοί ήταν Θεόσοφοι.