Τετάρτη, 2 Μαρτίου 2011

Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας (Αθήνα, 1906-1994)


Ο Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1906. Από μικρός δείχνει κλίση στο σχέδιο και, μαθητής ακόμα, παίρνει τα πρώτα μαθήματα ζωγραφικής από τον Κωνσταντίνο Παρθένη. Στην πρώτη παρισινή έκθεση που συμμετέχει είναι μόλις 17 ετών (Salon des Tuileries και Salon des Surindependants, 1923). Πραγματοποιεί την πρώτη του ατομική έκθεση το 1927 (Παρίσι, Galerie Percier) και, ένα χρόνο αργότερα, εκθέτει μαζί με τον γλύπτη Μιχάλη Τόμπρο για πρώτη φορά και στην Αθήνα. Έκτοτε, ως τα βαθιά του γεράματα, σηματοδοτούν την πορεία του περίπου πενήντα ατομικές εκθέσεις, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό – ανάμεσά τους και δύο αναδρομικές, μία στο Λονδίνο το 1968 με 100 έργα και μία στην Εθνική Πινακοθήκη το 1973 με 164 έργα.

Οι εικόνες της Ύδρας - που τόσο συχνά επανέρχονται στα τελάρα του - χαράχτηκαν μέσα του, στα παιδικά καλοκαίρια του, και τον συντρόφευαν από το 1935 έως το 1961, χρόνια που, με εξαίρεση την πενταετία του πολέμου, ο καλλιτέχνης τα πέρασε στο αναστηλωμένο υδραίικο πατρικό του. Εκεί βρίσκει και το προσωπικό του ύφος, συνδυάζοντας στοιχεία όπως ο κυβισμός, το φως και η αρχιτεκτονική της Ελλάδας.

Το δημιουργικό έργο του καλλιτέχνη δεν περιορίζεται μόνο στο χώρο της ζωγραφικής και της γλυπτικής: το 1937 εκδίδει μαζί με τον Πικιώνη, τον Παπατσώνη και τον Καραντινό το πρωτοποριακό περιοδικό “Το Τρίτο Μάτι”. Εικονογράφησε ποικίλα βιβλία, όπως την “Οδύσσεια” του Kαζαντζάκη και τα Ποιήματα του Καβάφη. Σχεδίασε επίσης σκηνικά και κοστούμια για παραστάσεις στο θέατρο Μαρίκας Κοτοπούλη, το Εθνικό Θέατρο αλλά και για το Covent Garden του Λονδίνου. Συνέγραψε επίσης άρθρα και μελέτες για την Αρχιτεκτονική και την Τέχνη. Και, επί 18 χρόνια, έδειξε την αγάπη του στη νέα γενιά προσφέροντας τη γνώση του, ως δάσκαλος του Πολυτεχνείου.

Τέλος, αξιοσημείωτη είναι η εθνική προσφορά του, καθώς ο Γκίκας, στα ογδόντα του χρόνια, αφού επέλεξε 45 έργα του που καλύπτουν έξι δεκαετίες δημιουργίας, τα δώρισε το 1986 στην Εθνική Πινακοθήκη. Ενώ, το 1991, δώρισε στο Μουσείο Μπενάκη όλα τα έργα της προσωπικής του συλλογής, που εκτίθενται στην Πινακοθήκη Ν. Χατζηκυριάκου-Γκίκα, που λειτουργεί ως παράρτημα του Μουσείου.

http://www.benaki.gr/index.asp?id=40206&lang=gr
Δημοσίευση σχολίου