Τετάρτη, 23 Οκτωβρίου 2013

Ερμής Τρισμέγιστος Βασικές έννοιες της φιλοσοφίας του



Ερμής Τρισμέγιστος Βασικές έννοιες της φιλοσοφίας του

Είναι πάρα πολύ εύκολο ένας αναζητητής να χαθεί μέσα στην τεράστια βιβλιογραφία που υπάρχει γύρω από το χώρο του λεγόμενου εσωτερισμού.


Ένας πολύ σημαντικός οδηγός σε αυτή του την αναζήτηση είναι οι ιερές γραφές ανατολής και δύσης οι οποίες αν αναγνωστούν με προσοχή και σεβασμό μπορούν να οδηγήσουν εύκολα σε μια ορθή κατανόηση όσον αφορά τους βασικούς πυλώνες όλου αυτού του οικοδομήματος και έτσι να δημιουργήσουν και μια ορθή διάκριση σε ένα άτομο η οποία  θα του επιτρέψει να αναγνωρίσει  κατά πόσο αυτά τα οποία διαβάζει από τους σημερινούς αυτό αποκαλούμενους δασκάλους είναι ουσιαστικά και αληθή ή μέσα από ένα έξυπνο μακιγιάζ προσπαθούν να τον εξαπατήσουν να τον εκμεταλλευτούν όχι μόνον οικονομικά αλλά και όσον αφορά τις ζωτικές του λειτουργίες (αιθέρες).


Μια σειρά από πολύ σημαντικά κείμενα που αποδίδονται στον Ερμή τον Τρισμέγιστο χαρακτηρίζονται από πολλούς σαν 'η βάση των δυτικών μυστηρίων'.


Οι κλασικοί Ροδόσταυροι μας λένε 'είναι ο Ερμής η πρωταρχική πηγή'.


Ένα άλλο πολύ σημαντικό στοιχείο είναι όπως για παράδειγμα και για τα βιβλία του Ερμή να μην μείνουμε στο φιλολογικό ή το ιστορικό τους μέρος προσπαθώντας να μάθουμε ποιος τα έγραψε ή πότε, αλλά διαβάζοντας τα αυτά τα ίδια να γίνουν ένα εργαλείο για εμάς ώστε να μπορέσουν να μας διαφωτίσουν να μας οδηγήσουν κοντύτερα στο Φως.


Ενδεχομένως να μην καταλάβουμε πολλά στην αρχή, όμως  μπορούμε να αναζητήσουμε και να αναγνώσουμε κάποιους λίγους σοβαρούς μελετητές οι οποίοι εργάστηκαν με προαίρεση πνεύματος πάνω στα κείμενα αυτά, ώστε να βοηθηθούμε από αυτούς και όσον αυτό είναι δυνατόν αυτή η σκέψη αυτή η γνώση να γίνει ένα κτήμα μέσα μας.


Σήμερα θα ήθελα να δούμε μαζί κάποιες πολύ ουσιαστικές ερμητικές έννοιες μέσα από αυτά τα κείμενα αφού σας διαβάσω μια γρήγορη εισαγωγή όσον αφορά το τι γνωρίζουμε πάνω κάτω για την προέλευση τους.




Μια πολύ σημαντική εικόνα μας έρχεται από την αρχαία και πλούσια ιστορία της Αιγύπτου αυτή του Θωθ - Djehuty, ο οποίος έχει περιγραφτεί ποικιλοτρόπως όπως ο Θεός της μαγείας, ο εφευρέτης της γραφής, ο Θεϊκός κριτής, ο συντηρητής του κόσμου, αλλά και αργότερα παρομοιάστηκε με τον Λόγο και τον Νου της Θεότητας στον Πλατωνισμό.


Γνωρίζουμε ότι όταν ο Μέγας Αλέξανδρος κατέκτησε την Αίγυπτο το 332 π..X.. επακολούθησε μια συγχώνευση της Ελληνιστικής και της Αιγυπτιακής σκέψης δημιουργώντας μια νέα βάση μέσω της οποίας η σοφία της αρχαίας Αιγύπτου τελικά μεταδόθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο για αυτό και ο Θωθ εξομοιώθηκε με τον Ελληνικό Ερμή. Κατά τον δεύτερο αιώνα π.Χ., τα επίθετα του Θωθ ήταν σχεδόν ταυτόσημα με αυτά του Ερμή.


Κατά τον δεύτερο αιώνα μ.Χ., τα βιβλία που κυκλοφορούσαν γύρω από την αρχαία Μεσόγειο αναφερόντουσαν στον Ερμή τον Τρισμέγιστο  έχοντας δύο βασικές όψεις. Υπήρχαν μεγαλειώδεις φιλοσοφικές και μυστικιστικές πραγματείες, καθώς επίσης και συλλογές πιο τεχνικών κειμένων σχεδόν για τα πάντα, από την μαγεία μέχρι σε ερμηνείες διαφόρων φυσικών φαινομένων αλλά ταυτόχρονα άρχισαν να εμφανίζονται επίσης και αστρολογικές και άλλες αλχημικές πραγματείες.


Κάθε Αιγυπτιακός ναός είχε και τον συνοδευτικό του  'Per Ankh'  δηλαδή 'Οίκο της Ζωής' όπου τα μυστήρια παραδίδονταν από τους μυημένους στους υποψήφιους.

Αρχαίες πηγές πιστεύουν ότι το ερμητικό υλικό υπήρχε και σε μια εξελληνισμένη εκδήλωση της παράδοσης αυτής η οποία διδάσκονταν σε αυτούς τους 'Οίκους Ζωής'. Ο  Κλήμης Αλεξανδρείας (150-215 μ.Χ.) μας αναφέρει ότι είχε δει μια περιφορά σαράντα δύο βιβλίων του Ερμή κατά την πρώτη δεκαετία του τρίτου αιώνα μ.Χ.


Πράγματι, το Corpus Hermeticum αυτό το ίδιο υπαινίσσεται σε εμάς την αιγυπτιακή προέλευση του υλικού του ακόμα αν και αυτό έχει έρθει σε μας από τα Ελληνικά, έτσι βλέπουμε να διαγράφει μια μεγάλη πορεία από τον αρχαίο κόσμο και την Μέση Ανατολή την πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας την Κωνσταντινούπολη, καθώς και στον  ισλαμικό κόσμο, την ιταλική Αναγέννηση, φτάνοντας έτσι μέχρι εμάς στην σύγχρονη εποχή.


'Πες μου πάλι ρώτησα, πως θα προχωρήσω στην ζωή μου?, ο Νου μου?

Και η Θεότητα λέει ' Άσε αυτούς που έχουν επίγνωση να αναγνωρίσουν τους εαυτούς τους' . Όλοι οι άνθρωποι έχουν μυαλό έτσι δεν είναι?

Εγώ ο ίδιος Ο Νους, είμαι παρόν σε κάθε μακάριο και καλό και αγνό και ελεήμων στον σεβάσμιο η παρουσία μου γίνετε μια βοήθεια μέσα από την οποία μπορεί γρήγορα να αναγνωρίσει τα πάντα.'


Υπάρχει μια θεμελιώδη διαφορά όσον αφορά την εικόνα του Ερμή σε σχέση με τον Θεό Όσιρι αλλά και αυτή του Χριστού μετέπειτα,  ο Ερμής δεν είναι ένα πρόσωπο που θυσιάζεται ή υποφέρει κατά την διάρκεια της ζωής του, αλλά σαν ένα υψηλός απεσταλμένος που είναι μεταφέρει την Γνώση του Πνεύματος σε όλους, γινόμενος έτσι ένας βασιλιάς φιλόσοφος.


Μέσα από τον χρόνο βλέπουμε βαθμιαία να σχηματίζεται ένα σώμα κειμένων γνωστών σαν Corpus Hermeticum. Αυτά χρονολογούνται περίπου μεταξύ του πρώτου και του τρίτου αιώνα μ.Χ.


Είναι μια συλλογή κειμένων μιας εμπνευσμένης διδασκαλίας γραμμένης από διαφορετικούς συγγραφείς,  οι οποίοι μας μιλούν για ποικίλα θέματα όπως :

Η απόλυτη καλοσύνη του Θεού, Ποιος είναι ο Ένας και το Όλο, μια αποκάλυψη του Θεϊκού Νου μέσα στον Κόσμο, το σύμπαν σαν μια εκδήλωση ζώντων Όντων μέσα από μια ιεραρχική τάξη, η ιδιαίτερη σύνθεση του ανθρωπίνου Όντως σαν ένας μικρόκοσμος, ο δρόμος προς την αναγέννηση και η απευθείας γνώση του Θεού. 


Κατά την διάρκεια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας όλα αυτά τα θέματα επαναδιατυπώθηκαν προς όφελος όλων των τότε διανοούμενων που ομιλούσαν την Ελληνική γλώσσα.


Αυτή η πραγματεία το Corpus Hermeticum  χωρίζεται σε ποικίλες ομάδες, η πρώτη στο κεφάλαιο ένα ο Ποιμάνδρης μας μιλάει για μια αποκάλυψη η οποία δόθηκε στον Ερμή από ένα μυστηριακό Ον τον Ποιμάνδρη ο οποίος συμβολίζει τον Συμπαντικό Νου.

Τα επόμενα οκτώ κεφάλαια είναι γενικές διακηρύξεις και μικροί διάλογοι που επεξηγούν ποικίλες βασικές έννοιες της ερμητικής φιλοσοφίας.

Το δέκατο κεφάλαιο είναι σαν μια περίληψη γενικόν κηρυγμάτων και μετά από αυτό μια ομάδα τεσσάρων κηρυγμάτων όπως :

Ο Νους προς τον Ερμή, σχετικά για τον κοινό νου, το Μυστικό Κήρυγμα πάνω στο βουνό, τα γράμματα του Ερμή προς τον Ασκληπιό, τα οποία και προσεγγίζουν τις πιο βαθιές όψεις της ερμητικής διδασκαλίας, τέλος η συλλογή ολοκληρώνεται με τους ορισμούς του Ασκληπιού προς τον Βασιλιά Ammon η οποία αποτελείται από τρία αποσπάσματα.


Θεός


Η λέξη Θεός στα Ερμητικά κείμενα συχνά αντιπροσωπεύει πολλές παρεμφερείς έννοιες Μια τέτοια έννοια είναι 'ο Θεός ως το απόλυτο'.

Στο έβδομο βιβλίο του Corpus Hermeticum, στίχος 2 διαβάζουμε :


'Διότι δεν μπορεί να γίνει αντιληπτός από την ακοή, ούτε να γνωριστεί μέσω της ομιλίας, ούτε μπορεί Εκείνος να ιδωθεί με τα μάτια του σώματος, αλλά μόνο με το νου  και την καρδιά.'


Στο βιβλιο Tertulianus διαβαζουμε : 

'Υπάρχει ένας Θεός αλλά αυτός είναι πέρα από κάθε κατανόηση και εκτίμηση.' 

Καθώς επίσης στον Στοβαίο βρίσκουμε παρόμοια αποσπάσματα, όπως: 

'Το να συλλάβουμε τον Θεό είναι δύσκολο, το να τον περιγράψουμε είναι αδύνατο.' 


Στον Στοβαίο έχουμε και άλλες αναφορές σχετικά με τον Θεό όπως 'Ο Θεός είναι το Καλό' ή 'ο Θεός είναι το άθροισμα των καλού' βασικά αυτό  το κεφάλαιο έχει και τον τίτλο : Το καλό βρίσκεται μόνον στον Θεό, και πουθενά αλλού

Μια από της βασικότερες έννοιες στη λέξη Θεός είναι και αυτή του δημιουργού, του μεγάλου αρχιτέκτονα.


Διαβάζουμε :  'Ο Μέγας Αρχιτέκτων είναι πανταχού παρών,  δημιούργησε τα πάντα και είναι αιώνιος και ένα'. 

Μερικές φορές ο Θεός παρομοιάζετε συμβολικά με τον Ήλιο.


Διαβάζουμε : 'Ο Θεός τότε είναι ο Πατέρας όλων, Ο Ήλιος είναι ο Δημιουργός, και ο κόσμος είναι το όργανο μέσω του οποίου ο Δημιουργός εργάζεται.'

Ένα άλλο απόσπασμα στον Στοβαίο λέει: 'Τον Ήλιο μπορώ να τον λατρεύω, και να θαυμάζω την πραγματικότητά του'


Επίσης διαβάζουμε : 'Ο Ήλιος είναι μια εικόνα του Δημιουργού, ο οποίος είναι πάνω από τους ουρανούς. Ο υπέρτατος δημιουργός ο οποίος δημιούργησε το σύμπαν και τον Ήλιο, τα ζώα και τα φυτά' 


Κόσμος


Κατά μια έννοια η λέξη κόσμος συχνά αναφέρετε στα Ερμητικά κείμενα δηλώνοντας συμβολικά έναν κατώτερο Θεό.


"Ο Θεός φέρνει εμπρός την Αιωνιότητα? Η Αιωνιότητα τον Κόσμο? Ο Κόσμος τον Χρόνο, Ο Χρόνος την γέννηση και το αμετάβλητο»


Στον Ασκληπιό διαβάζουμε : 'Ο Κύριος και δημιουργός αυτού του σύμπαντος, τον οποίο ονομάζουμε Θεό, εκδήλωσε, εξέφρασε από τον εαυτό του ένα δεύτερο θεό ο οποίος είναι ορατός και αισθητός, αυτός ο δεύτερος θεός ονομάζεται Κόσμος'

'Αυτός ο Κόσμος είναι ο υιός του Θεού' ενώ παρακάτω δηλώνετε ότι επειδή ο κόσμος προέρχεται από τον ίδιο τον Θεό συνεπώς φέρει την εικόνα του Θεού επίσης εκεί μας εμφανίζετε και μια τριάδα : 

Θεός - Κόσμος - Άνθρωπος.


Ο κόσμος όμως έχει μερικές φορές την έννοια του υλικού κόσμου ή του εξωτερικού κόσμου για αυτό κατά μια έννοια είναι ένας κατώτερος θεός ή ένας δεύτερος θεός η θα λέγαμε εμείς καλύτερα ένας εκδηλωμένος μέσα στην ύλη Θεός.

Αυτός ο κατώτερος κατά μια έννοια Θεός ονομάζετε εκεί 'Αγαθοδαίμων' δηλαδή αυτός που έχει ένα  καλό νου - πνεύμα, στον Ασκληπιό μας τον αναφέρει και σαν Νου ή Αιωνιότητα τα οποία αυτά τα δυο  δεν είναι παρά ο Θεός ή καλύτερα ο Θεός σε εκδήλωση.


Πολλές φορές και η λέξη Ουρανός συγχέετε με την έννοια της παγκόσμιας Ψυχής αλλά πάνω από όλα είναι ο ίδιος ο Θεός.



Λόγος


'Ο Θεός δεν οικοδομεί με τα χέρια του, αλλά με τον Λόγο του' Αυτό ο Λόγος είναι 'η εικόνα και ο νους του Θεού'

'ο Λόγος είναι μια εικόνα του Νου και ο Νους είναι μια εικόνα του Θεού.'


Στον Ποιμάνδρη διαβάζουμε : Από που αυτός ο Λόγος προέρχεται; Και ο Ποιμάνδρης απαντά: ο Λόγος έρχεται από το δημιουργικό Φως  δηλαδή τον Θεό ο οποίος κινεί την Γη και τα Ύδατα. 


Δημιουργια 


"Υπήρχε σκοτάδι μέσα σε μια άβυσσο και ύδωρ χωρίς σχήμα και υπήρχε μια απαλή ανάσα ένα πνεύμα  ευφυές το οποίο διαπέρασε όλα τα πράματα μέσα στον χάος με την θεϊκή του δύναμη. Τότε ένα Θεϊκό Φως ανασύρθηκε και όλα τα στοιχεία ήρθαν εμπρός από την υγρή ουσία.

Ο Θεός χρησιμοποίησε το καλύτερο από αυτά τα στοιχεία για να δημιουργήσει τον κόσμο.Τότε το Φως στερέωσε τους ουρανούς, τα βαριά στοιχεία βυθίστηκαν μέσα στην γη και ο ήλιος, η σελήνη και τα άστρα σχηματίστηκαν, μετά ο Θεός δημιούργησε τα ζώα και τον άνθρωπο".


"Τα στοιχεία από τα οποία αποτελείται το σύμπαν δεν υπήρχαν τότε, επειδή δεν είχαν ακόμη έλθει στην ύπαρξη? Αλλά υπήρχαν ήδη σε αυτή τη μορφή στην οποία επρόκειτο να δημιουργηθούν." "Το πνεύμα της ζωής κινεί και οδηγεί τα πάντα και όλα κινούνται μέσα στην ύλη. "


"Ο Θεός είναι το απόλυτο πρώτο από όλα, ο οποίος δημιουργεί ένα δεύτερο θεό από τη δική του εικόνα. "


;Ο Πατέρας πήρε όλο το μέρος της ύλης, η οποία αποτέλεσε το αντικείμενο της θέλησή του και το έκανε ένα σώμα, το κατέστησε ρευστό, διαμορφώνοντας το μέσα σε μια σφαίρα.'


"Ο Πατέρας εμφύτευσε μέσα σε αυτήν την σφαίρα τις ιδιότητες όλων των ειδών των ζωντανών πλασμάτων, και τα έκλεισε μέσα σ 'αυτό."
 

Στον Ασκληπιό διαβάζουμε :  Το Ένα το οποίο είναι όλα τα πράγματα, βλέποντας ότι όλα τα πράγματα έχουν γίνει σε συμφωνία με τον δημιουργό σχημάτισε τον κόσμο.


Η Ψυχή και η σωματική ουσία μαζί αγκαλιάζονται από την φύση και από αυτές τις φύσεις εργάζονται και κρατούνται σε κίνηση. Ο αμετακίνητος πνευματικός κόσμος θέτει τον κόσμο της ύλης σε κίνηση αυτό συνήθως γίνεται  από τον Νου, για τον οποίο λέγεται ότι :  

'τα έργα του Θεού είναι Νους και ψυχή. Μια παγκόσμια ψυχή.'


Στο Corpus Hermeticum διαβάζουμε :  

'Ο Δημιουργός φέρνει εμπρός ένα άλλο πνεύμα σαν Θεό της φωτιάς και την αναπνοή της ζωής ενώ επτά κυβερνήτες δημιουργούν τον ορατό κόσμο με τις σφαίρες τους.

Ο Πατέρας Νους αν και δημιουργεί τον ουράνιο άνθρωπο  ο οποίος ομοιάζει με τον Εαυτό του. Ο άνθρωπος βλέπει την εικόνα του στα ύδατα του κόσμου και ερωτεύεται την ύλη προκαλώντας σε όλην την ανθρωπότητα να γίνει διπλή : Θνητή ως προς το σώμα, αθάνατη όσον αφορά τον αληθινό άνθρωπο

πιο κάτω το κείμενο μας εξηγεί πως διαχωρίστηκαν τα φύλα.


Ο Νους 


Ο Ερμής μας λέει ότι ο άνθρωπος έχει τόση λογική όσο και νου και, επομένως, είναι κατά πολύ ανώτερος του Κόσμου

'αλλά δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι  πνεύμα. Το  Πνεύμα είναι ένα βραβείο το οποίο η ανθρώπινη ψυχή μπορεί να κερδίσει.

Όμως μόνον οι άξιοι άνθρωποι μπορούν να βυθιστούν μέσα σε έναν κρατήρα πνεύματος τον οποίο ο Θεός έχει στείλει ώστε να μπορούν να λάβουν την Γνώση.'


Στο Corpus Hermeticum διαβαζουμε :  

'Όταν το φυσικό μας σώμα πεθαίνει λαμβάνει ένα πύρινο σώμα και αυτό είναι το όχημα του νου με το οποίο αυτές οι ψυχές μπορούν να γίνουν πνεύματα και το πνεύματα άγγελοι, όμως δεν έχει κάθε άνθρωπος πνεύμα γιατί πρέπει να προσευχηθείτε για να αποκτήσετε ένα τέτοιο προστατευτικό, ένα καλό πνεύμα. Επίσης το πνεύμα μπορεί να αποχωρίσει από την ψυχή όταν κάποιος άνθρωπος δεν το αξίζει. "




Το Κακό


Γενικότερα τα ερμητικά κείμενα όπως και αυτά των γνωστικών δεν έχουνε μεγάλες διαφορές όσον αφορά την έννοια του κακού διαβάζουμε.


'Η ψυχή έχει ενδύματα του κακού τα οποία πρέπει να διαλύσει'


'Ο κόσμος είναι το πιο ακάθαρτο από τα ακάθαρτα' 


ή πιο κάτω στον Castigatione διαβάζουμε :


'Ο κόσμος εδώ κάτω είναι μια περιοχή του κακού'


'Ο άνθρωπος είναι κακός γιατί είναι θνητός και ευμετάβλητος'


Στον Στοβαίο διαβάζουμε ότι η ζωή στην γη θα πρέπει να θεωρηθεί σαν μια τιμωρία ενώ αλλού

' Όλα πάνω στην γη είναι μια ψευδαίσθηση " 


Αν όμως δίναμε ένα κεντρικό νόημα σε αυτήν την έννοια θα βλέπαμε αναμφισβήτητα ότι στα Ερμητικά κείμενα το κακό κυρίως αντιστοιχεί με την έννοια της ανοσιότητας.


Ένα άλλο σημαντικό σημείο είναι η δήλωση ότι :

' Όλα τα κακά στον κόσμο δεν έχουν προκύψει από ένα σκληρό Θεό αλλά αυτό, το κακό εξελίχτηκε όσο ο χρόνος περνούσε και αυτό το κακό είναι ορατό ενώ η καλοσύνη είναι αόρατη.  Έτσι το κακό είναι ένα κομμάτι του κόσμου γιατί αυτό και χρειάστηκε, ώστε να φέρει την κατανόηση και την Γνώση στον άνθρωπο.'


Ο Ερμής μας λέει ότι υπάρχουν καλά και κακά πνεύματα ανάμεσα στους επτά πλανήτες μέσα από τα οποία εργάζονται πάνω στην γη επιφέροντας αλλαγές και μερικά από αυτά εργάζονται παίρνοντας ένα ανθρώπινο σώμα.


Σε εκείνο το σημείο ο Tat ρωτάει :


" Εγώ έχω κακά πνεύματα μέσα μου τα οποία με τυραννούν; 
Όχι λίγα Υιέ μου και όσοι αφήνονται σε αυτά τα κακά πνεύματα τα οποία τους στοιχειώνουν τους περιμένει μεγαλύτερη τιμωρία μετά τον θάνατο. "


Στον Ασκληπιό διαβάζουμε και για ένα καθαρτήριο μέσα στο οποίο τα αστρικά σώματα βασανίζονται  μετά τον θάνατο.


Σωτηρία


Σχεδόν όλο το Da Castigatione Animae μας μιλά για ένα πνευματικό μονοπάτι στο οποίο θα πρέπει να οδηγηθούμε για να φτάσουμε στην σωτηρία.


'Αλλά πρώτα θα πρέπει να σκίσετε το ένδυμα που φοράτε, αυτόν τον μανδύα του σκότους,αυτή τον ιστό της άγνοιας, αυτό το στήριγμα του κακού, αυτόν τον δεσμό της διαφθοράς, αυτόν τον ζωντανό θάνατο, αυτό το συνειδητό πτώμα, αυτόν τον τάφο που μεταφέρεται μαζί σας , αυτόν τον ληστή μέσα στην οικία, αυτόν τον εχθρό που μισεί τα πράγματα που αναζητείται, και σας γεμίζει με μνησικακία όσον αφορά τα πράγματα που επιθυμείτε.

Κάθε άτομο μπορεί να δώσει ένα τέλος στον κύκλο της μετενσάρκωσης της ψυχής ώστε να γίνει αθάνατη όταν αυτή θα μεταμορφωθεί σε ένα καλό πνεύμα.'
 

*******


Κλείνοντας θα ήθελα να σας διαβάσω ένα πολύ μικρο απόσπασμα από την 'Προσευχή των Ευχαριστιών' ένα κείμενο από την συλλογή του Nag Hammadi Codex VI.7


" Είμαστε ευτυχείς που μας έκανες θεϊκούς 
μέσα στο σώμα μας, 
από την Γνώση σου. "


G.J.P.
Δημοσίευση σχολίου